Rubriek - VHO Nieuwsbrief

September 2015

Bij het schrijven van deze nieuwsbrief voelen we al de frisheid van de herfst in België. In Haïti blijft het echter heet, symbolisch dan toch, ook al doet het regen- en orkanenseizoen daar zijn intrede.
De rubriek actueel geeft duidelijk aan wat de Haïtianen de voorbije maanden heeft beziggehouden:
De verkiezingen in de eerste plaats, en we hebben daarom ook even teruggeblikt naar de verkiezingen van 2010 en hoe Martelly uiteindelijk aan de macht kwam. De verantwoordelijke van de OEA vond het proces zo grof dat hij er niet kon over zwijgen en zijn ervaringen te boek stelde.
Voor de sociale bewegingen was er ook aandacht voor het terugdenken aan de bezetting door Amerika 100 jaar geleden en de vraag wat er in de voorbije 100 jaar eigenlijk echt veranderd is in de relatie tussen beide landen. Een ander belangrijk actueel thema dat niet zozeer de Haïtianen bezighoudt, maar voor de vele duizenden Haïtianen in de Dominicaanse Republiek is hoe ze hun aanwezigheid daar kunnen in orde brengen, of waar ze naartoe moeten als ze uitgewezen worden. Het risico op een nieuw humanitair drama is groot. En zeggen dat dit een zaak is die met wat goede wil en overleg wel diplomatiek en politiek zou kunnen opgelost worden. Het gaat hier niet om een natuurramp waar menselijke interventie geen vat op heeft.
Veel leesgenot.
Greet Schaumans
8 oktober 2015

Actueel september 2015

Tijdens de parlementsverkiezingen van 9 augustus waren er heel wat onregelmatigheden. De Dominicaanse Republiek zette heel wat mensen de grens over. De epidemie van cholera is nog niet onder controle. Door droogte mislukte een groot deel van de oogst wat meteen de prijzen van de basisproducten deed stijgen.
Lees verder…

De mislukking van de internationale hulp aan Haïti

Dilemma’s en vergissingen
Ricardo Seitenfus was tussen 2004 en 2011 namens Brazilië en de Organisatie van Amerikaanse Staten nauw betrokken bij adviezen en besluitvorming van de zogenaamde ‘vrienden van Haïti’ en de Core Group bestaande uit vertegenwoordigers van landen en internationale organisaties. Bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op 28 november 2010 stelde hij verbijsterd vast hoe de internationale gemeenschap te werk ging om Jude Célèstin, de kandidaat van Unité, partij van zittend president Préval, de weg naar de tweede ronde te versperren ten voordele van Michel Martely. Edmond Mulet, toenmalig hoofd van de MINUSTAH nam daarin het voortouw en toonde zich gretig in de noodzakelijke manipulaties. Seitenfus distantieerde zich van deze verdraaide verkiezingsuitslag, die een president aan de macht bracht, die het volk niet echt wilde, maar die werd aangeduid door de internationale gemeenschap. Hij besloot de toedracht van deze internationaal georganiseerde verkiezingsfraude openbaar te maken. Na een ophefmakend interview in 2013 schreef hij nu dit boek, wat hem de gelegenheid geeft, zijn wedervaren te kaderen in een breder en historisch perspectief. We brengen je enkele stukken uit zijn inleidende bedenkingen.
Lees verder…

100 jaar na het Amerikaans–Haïtiaanse verdrag van 1915

Op 28 juli 1915 om 11 u. ’s morgens verlieten 300 Amerikaanse mariniers de kruiser Washington, die voor anker lag in de baai van Port-au-Prince. Onder het mom de levens van de Amerikanen en buitenlanders te beschermen, namen zij de controle over van de hoofdstad, wat het begin inluidde van een 19 jaar lange bezetting. De avond voordien waren de Haïtiaanse president Vilbrun Guillaume-Sam en de generaal Charles Oscar Etienne door een woedende menigte uit hun respectievelijke schuilplaatsen, de Franse en de Dominicaanse Ambassade, gehaald en aan stukken gehakt uit wraak om de moord op een honderdtal politieke gevangenen. De Amerikaanse president Woodrow Wilson maakte handig gebruik van de verdeeldheid onder de Haïtianen om zijn wil op te leggen. Voor de Amerikanen kwam het er op aan een wettelijk kader te scheppen voor de bezetting.
Lees verder…

Haïti – Dominicaanse Republiek

Een moeilijk nabuurschap
Recent had ik de kans de film CRISTO REY te zien, in het kader van de week van Peliculatina, in Brussel. De film brengt het verhaal van de verhouding tussen Dominicanen en Haïtianen in de Dominicaanse Republiek en de manier waarop naar de Haïtianen gekeken wordt. In de film wordt duidelijk hoe groot de vooroordelen zijn en hoe kinderen vanaf hun jongste dagen ‘gewaarschuwd’ worden voor die ‘gevaarlijke en slechte’ Haïtianen. Een aanrader voor wie wat inzicht wil krijgen in het probleem.
Lees verder…

Juni 2015

Terwijl voor velen alle aandacht gaat naar al wat te maken heeft met de verkiezingen in Haïti, heeft de redactie ook oog voor enkele aspecten die de Haïtiaanse bevolking rechtstreeks of onrechtstreeks bezig houden. Over de kwestie van de Dominicanen van Haïtiaanse afkomst schijnt de Haïtiaanse overheid niet echt wakker te liggen hoewel het middenveld regelmatig signalen geeft en zeer ongerust is over wat er zou kunnen gebeuren einde juni. De 100ste verjaardag van de Amerikaanse bezetting is een ander punt waar een reeks organisaties voorbereidingen rond treffen om er een grote dag van te maken op 28 juli.
Tegelijk gaat het gewone leven zijn weg, met de continue strijd tegen armoede. Een cooperant maakte een vergelijking tussen Haïti en België… en CIDSE, de koepel van de katholieke vastenacties en ontwikkelingsorganisaties, stuurde een solidaire brief naar de bisschoppenconferentie in verband met de vele overvallen op religieuze huizen in Haïti.
Dus weer een boeiend nummer voor de lezer, om geïnformeerd te blijven over het reilen en zeilen in Haïti. Veel leesgenot.
Greet Schaumans
13 juni 2015

Actueel juni 2015

De verkiezingen staan voor de deur. Dat gaat gepaard met sociale onrust en soms ook geweld. Verschillende religieuzen van de katholieke kerk werden het afgelopen jaar het slachtoffer van aanvallen, gericht tegen hen en hun instellingen. De Dominicaanse Republiek dreigt afstammelingen van Haïtiaanse ouders naar Haïti te verbannen. Daarnaast blijft de cholera epidemie slachtoffers maken.
Lees verder…

100 jaar na de eerste Amerikaanse mariniers

Op 28 juli 1915 zetten Amerikaanse mariniers voet op Haïtiaanse bodem. Dit luidde het begin in van een 19 jaar lange bezetting en de bevestiging van de Amerikaanse dominantie op alle vlakken. Tot op heden zijn de Verenigde Staten Haïti’s belangrijkste handelspartner, geldschieter, emigratieland, kortom Haiti’ s droom en nachtmerrie. De “American Dream” is voor de meeste Amerikanen zelf al een zinsbegoocheling geworden. Voor de Haitianen blijkt de voortdurende inmenging van de V.S in de Haitïaanse politiek veelal een rem op Haïti’s ontwikkeling.
Lees verder…

Verklaring van de Coördinatie Europa-Haïti

‘Verslechterende toestand in Haïti vraagt een duidelijke stellingname van de EU’ Brussel, 19 maart 2015

De Coördinatie Europa-Haïti (CoE-H) bestaat uit een netwerk van dertien Europese internationale ontwikkelings- en solidariteitsorganisaties en platformen. Sinds 2004, speelde het een instrumentale rol in het ijveren om Haïti op de Europese agenda te plaatsen. Handelend als een bemiddelaar tussen de middenveldorganisaties (CSO’s) in Haïti, de achterban in Europa en de vertegenwoordigers van instellingen en regeringen in Europa, is het een dynamisch netwerk en werkt samen met een brede waaier van Haïtiaanse middenveldorganisaties en leiders. Door deze positie, bevordert het de dialoog en deelt het de ervaringen via direct contact met de Europese Unie (EU) instellingen.
Lees verder…

Armoedebestrijding als een rijk proces

Nogal wat mensen breken hun hoofd over ontwikkelingssamenwerking, ook zij die er in het veld aan werken. Zo deden voortdurend nieuwe begrippen en strategieën hun intrede: cultuureigen, ecologisch, genderrechtvaardig, doelgericht, resultaatgericht, rechtenbenadering, …. Ontwikkelingssamenwerking lijkt wel een ontdekkingsreis in een complex samenspel van context, verlangen en droom. En dat is het ook wel door haar gedreven ambitie om voor veel mensen het leven in deze wereld beter te maken. Dirk Vermeyen, momenteel werkzaam als coöperant van Broederlijk Delen in het Noordoosten van Haïti, neemt ons mee doorheen enkele recente begrippen in het jargon van de sector, op zoek naar duurzame resultaten.
Lees verder…

CIDSE reageert solidair na aanvallen op religieuzen

In de eerste maanden van 2015 werden diverse religieuze huizen in Haïti overvallen door bendes die het op bezittingen gemunt hadden en ook de religieuzen fysisch aanvielen. Het leek wel een georchestreerde actie. Cidse, de koepel van de katholieke ontwikkelingsorganisaties, drukte zijn solidariteit uit met de Conferentie van Religieuzen in Haïti. Zie de vertaalde brief hieronder.
Lees verder…

April 2015

Editoriaal

De herdenkingen vijf jaar na de aardbeving kregen internationaal wel aandacht, bij de Haïtianen zelf was er weinig stemming om stil te staan bij de al of niet bereikte resultaten van heropbouw. Veel meer aandacht en vooral bezorgdheid ging de voorbije maanden naar de ontevredenheid over de regering die uiteindelijk eind december aftrad en niet kon zorgen voor de nodige beslissingen om de verkiezingen te garanderen vooraleer het mandaat van het parlement verviel op 12 januari 2015. De grote zorg nu is dus de organisatie van verkiezingen, met een nieuwe eerste minister die er toch in lukte om een voorlopige kiescommissie samen te stellen. Grote vraag is en blijft hoe onafhankelijk de verkiezingen zullen zijn en in welke mate de ‘internationale gemeenschap’ zijn zeg zal hebben in de uitslagen. Intussen is er toename van onrust en geweld (zoals meestal bij aankomende verkiezingen in Haïti). Sociale organisaties laten hun stem horen in dit verband, ook om de vele recente aanvallen op religieuze congregaties aan te klagen. Ook de situatie van de Haïtianen in de Dominicaanse Republiek blijft een heikele kwestie, waar de Haïtiaanse overheid relatief laks blijft in haar reactie.
Toch zijn er ook positieve en interessante initiatieven te melden van de lokale organisaties. We hebben ditmaal het project van het Parc Martissant in de kijker gezet: een initiatief met zowel sociale als culturele en milieuvriendelijke inslag.
En de tentoonstelling van 200 jaar Haïtiaanse kunst in Parijs was een must voor geïnteresseerden. Het groot aantal bezoekers en zeer positieve reacties maakten dat de tentoonstelling nu in Haïti zelf staat opgesteld, dank zij een initiatief in samenwerking met FOKAL.
En, de rara in Haïti kan in deze vastentijd natuurlijk niet ontbreken. De groep Nouvelle Flibuste, die optrad tijdens onze Haïtidag in Mechelen in November, nam deel aan het begin van de carnavaldagen in Jacmel en kon op heet wat applaus rekenen.
Fijne lectuur gewenst. En een Zalig Pasen aan alle lezers.
Greet Schaumans
4 april 2015

Actueel maart 2015

Midden een klimaat van onzekerheid en politieke instabiliteit werd Evans Paul eerste minister na het aftreden van Laurent Lamothe. Wanneer zullen er verkiezingen gehouden worden? Ze hadden in 2011 moeten plaatsvinden, maar werden na de rampzalige aardbeving van 12 januari 2010 – inmiddels vijf jaar geleden – uitgesteld. In 2015 wordt ook herdacht dat 100 jaar geleden de Amerikaanse bezetting van Haïti begon, en duurde van 1915 tot 1934.
Lees meer…

Pleidooi voor onafhankelijke verkiezingen

Op 28 januari 2015 stuurden de ondertekenaars Ingenieur Philomé Lucien, agronoom Jean-Paul Duperval, meester Rateau Jean Ulrick, leden en pater Jan Hanssens coördinator van CRAN, Cel van Nationale Reflectie en Actie, onderstaande kritische persnota de wereld in. Deze nota drukt de onvrede uit met het steeds weer uitstellen van grondwettelijk geregelde verkiezingen. Deze gang van zaken bereidt de weg naar een mogelijks hernieuwde dictatuur waardoor grote onzekerheid en ontevredenheid onder de mensen ontstaat. Sinds oktober van vorig jaar zijn de protesten dan ook niet uit de lucht en nog minder uit de straat. We vertaalden de persnota voor u. Lees meer…

De Academie van het Haïtiaans Creools: een verdere stap in de ontplooiing van de moedertaal

“Creool” was de naam gegeven aan de uit Afrika afkomstige en in de kolonies geboren slaven. “Creools” werd de naam van de taal die ontstond uit de vermenging van de taal van de kolonisator met andere vreemde (Afrikaanse en Europese) of inheemse (Indiaanse) talen. Het is duidelijk dat het Haïtiaans Creools, waarvan het lexicon overwegend stamt uit het Frans, niet als een dialect, maar als een volwaardige taal moet worden erkend. Het Creools is op dit ogenblik de moedertaal van ongeveer 13 miljoen mensen, van wie de meeste in Haïti wonen. Dit Creools wordt, weliswaar met enkele kleine varianten, ook gesproken in de Franse Overzeese Departementen Guadeloupe, Martinique en Frans Guyana, en is door de aanwezigheid van Haïtiaanse migranten de tweede taal in de Dominicaanse Republiek, de Bahama’s en Cuba. Lees meer…

Parc Martissant in Port au Prince, een voorbeeld van sociale ontwikkeling in de stad

Een park wordt bron van herdenking, van aandacht voor milieu en van ontwikkeling voor de lokale gemeenschap.

Martissant, in het zuiden van de hoofdstad Port-au-Prince, is al sinds halfweg de jaren 2000 een probleemwijk, een overbevolkte volkswijk met veel sociale problemen en geweld, waar ook sommige bendes hun basis hebben. Midden in die zone lag een wijds park te verkommeren, een van de weinige groene zones langs de zuidelijke toegang tot de hoofdstad.
De haïtiaanse organisatie FOKAL maakt er een boeiend natuur- en cultuurpark van, in samenwerking met sociale werkers en met de lokale gemeenschap. Lees meer…

Haïtiaanse kunst in het Grand Palais in Parijs

“Haiti. Deux Siècles de Création Artistique”

Fascinerend en zeer verscheiden: dat is onze spontane indruk over deze prachtige overzichts-tentoonstelling van twee eeuwen hedendaagse kunst uit Haïti. Er waren 170 werken van 60 verschillende haïtiaanse kunstenaars. Hoewel alle werken in één zaal dicht bij elkaar waren opgesteld, hebben we alle drie echt kunnen genieten van deze unieke verzameling. Lees meer…

December 2014

Editoriaal

Niemand kan ontkennen dat Haïti het land blijft van verrassingen … en misschien toch ook niet?…
Het onverwachte overlijden van ‘Baby Doc’ Jean Claude Duvalier en de hetze rond al of niet een officiële begrafenis zorgde voor commotie bij de slachtoffers van zijn dictatoriaal bewind en bij de mensenrechtenorganisaties. Vele pijnlijke herinneringen kwamen naar boven bij heel veel families die slachtoffer werden van de harde repressie van de Tonton Macoutes, en waarvoor tot vandaag niemand werd gestraft.
De voorziene verkiezingen : het wordt een lang vervolgverhaal. Regering en parlement komen niet tot eensgezindheid, straatprotesten overal en bijna wekelijks doen de druk toenemen en– wellicht onder druk van de internationale gemeenschap – wordt toch een oplossing gezocht. De door president Martelly opgerichte consultatieve commissie komt met een rapport waarbij o.a. het ontslag van de eerste minister en zijn regering wordt geëist. Het moet gezegd : dat men tot overleg kwam en de toestand niet laat escaleren tot het geweld de straat beheerst, is toch wel een vooruitgang vergeleken met eind 2003-begin 2004 toen Aristide verplicht moest vertrekken. Toch worden er hete politieke maanden verwacht… of zal de ‘internationale gemeenschap’ de knoop weer ontwarren?
Intussen naderen we de herdenkingsdag van de aardbeving, 5 jaar is het al geleden. Heropbouw is nog steeds aan de gang, er gebeurde al heel wat en er is een en ander verbeterd. Maar er is nog bergenvol werk om voor de grote massa de situatie te verbeteren. Investeringen in een sociaal beleid laten op zich wachten. En de droom van een beter Haïti ligt nog veraf. Dit konden we ook horen op de dag die het Vlaams Haïti Overleg organiseerde op 29 november in Mechelen. De vele organisaties in Haïti met steun van onze solidariteit werken moedig voort aan een betere toekomst. Een heel klein voorbeeldje hiervan is de oprichting van de Academie van de Creoolse taal. En de nieuwe ecologische woondorpen.

Actueel december 2014

Voormalig dictator Jean-Claude Duvalier overleed onverwacht. Er werden nog steeds geen parlementsverkiezingen gehouden en evenmin voor de vernieuwing van de lokale besturen. Eind 2015 moeten daarenboven ook presidentsverkiezingen gehouden worden. Onderstussen staat ex-president Aristide onder huisarrest. Lees meer…

Haïti vijf jaar later

Op 12 januari 2015 zal het 5 jaar geleden zijn dat een krachtige aardbeving Haïti trof. Met het epicentrum vlakbij de dichtbevolkte hoofdstad Port-au-Prince, waren er ontelbaar veel slachtoffers en was grote ellende het gevolg. Internationaal kwamen ongeziene solidariteitscampagnes op gang. Wie herinnert zich niet de 1212-campagne ‘Haïti Lavi’ bij ons. 5 Jaar later zijn vele internationale hulporganisaties vertrokken. Organisaties die vóór de aardbeving reeds samenwerkten met locale organisaties blijven met hen verder werken en hanteren een lange termijnvisie. Binnen het Vlaams Haïti Overleg dachten we dat het een goed moment was om terug te blikken op de aflopende hulpverlening en vroegen we ons af hoe de Haïtianen zelf terug kijken op deze periode en vooral hoe ze hun toekomst zien, ook deze van de kinderen en jongeren en het Haïtiaanse middenveld. Lees meer…

De slag bij Vertières

Een paar weken geleden verscheen het boek “l’Armée indigène. La défaite de Napoléon” van Jean Pierre Le Glaunec, historicus en professor geschiedenis aan de universiteit van Sherbrooke in Canada. Lees meer…

Een plots Overlijden

Op 4 oktober overleed Jean-Claude Duvalier (Baby-Doc) in de hoofdstad Port-au-Prince. De gewezen dictator van Haïti – tweemaal tot “Président à vie” verkozen – werd amper 63 jaar oud. Door zijn plotse hartaanval behoort het regime Duvalier nu tot de geschiedenis. Bij dit overlijden kwamen vage herinneringen opnieuw klaar voor de geest en oude littekens werden opnieuw pijnlijke wonden. Lees meer…

Oprichting van de Academie van het Creools

Na vele jaren krijgt Haïti een Academie van de Creoolse taal. Het is een erkenning voor het jarenlange werk van lokale organisaties voor de bevordering en waardering voor de eigen taal die door de grote meerderheid van de bevolking de enige taal is waarin ze zich vlot kunnen uitdrukken.Lees meer…

Het oog ziet, de mond moet spreken (Je wè bouch fèt pou pale)

De Nationale Bisschoppelijke Commissie Rechtvaardigheid en Vrede in nauwe samenwerking met de Commissie Rechtvaardigheid en Vrede van het Aartsbisdom Port-au-Prince heeft haar 50ste rapport gepubliceerd over geweld en misdaad in het hoofdstedelijk gebied. Dit rapport geeft de waarnemingen weer van de periode januari – maart 2014. Met 269 slachtoffers in drie maanden zet zo’n rapport de schijnwerpers op de harde misdaadcijfers. Deze cijfers liggen evenwel ver onder de misdaadcijfers in bijvoorbeeld steden in de Verenigde Staten of in andere grote Latijns Amerikaanse steden. In tegenstelling tot het geldend vooroordeel is het Haïtiaanse volk helemaal niet gewelddadig, het reageert meestal met passieve weerstand. Lees meer…

Uitnodiging - Haïti 5 jaar later - 29 NOVEMBER • 14U > 21U

h2. OVERZICHT HULP UIT BELGIË • DEBATKINDERRECHTENCREOOLSE MAALTIJDKINDER-ANIMATIEFANFARE NOUVELLE FLIBUSTE

De aardbeving in Haïti op 12 januari 2010. Welke hulp vanuit Vlaanderen en België? En na het vertrek van de grote internationale hulporganisaties, hoe gaat het met de haïtianen? Met de kinderen en de jongeren? De haïtianen doen het nu zelf. Wat onthouden ze van die periode van heropbouw? Hoe organiseren ze zich en wat is voor hen belangrijk? Hoe kijken de kinderen en de jongeren naar hun toekomst?

En boeiend programma met:

  • overzicht van de hulp uit Vlaanderen en België in cijfers en beelden door Greet Schaumans
  • Debat met Gotson Pierre , journalist en directeur van het Haïtiaanse persagentschap Alterpresse; Yvénia Hilaire , psychologe en algemeen secretaris van de vereniging van Haïtiaanse psychologen, werkt met kwetsbare kinderen in Haïti en Serge Beel , hoofd Zuiddienst 11.11.11.
  • Creoolse maaltijd – aperitief en koffie inbegrepen – en napraten (18€ volwassenen en kinderen via Rhoddy.Petit@telenet.be
  • Kinderanimatie is voorzien tussen 14u30 – 18u00

Over dit alles een muzikaal sausje van de fanfare Nouvelle Flibuste

Meer informatie: Rhoddy.Petit@telenet.be en www.vlaams-haiti-overleg.be

KOM KIJKEN EN LUISTEREN OP ZATERDAG 29 NOVEMBER • 14U > 21U
DIOCESAAN PASTORAAL CENTRUM · FREDERIK DE MERODESTRAAT 18, MECHELE

Uitnodiging - Haïti 5 jaar later - 29 NOVEMBER • 14U > 21U

OVERZICHT HULP UIT BELGIË • DEBATKINDERRECHTENCREOOLSE MAALTIJDKINDER-ANIMATIEFANFARE NOUVELLE FLIBUSTE

De aardbeving in Haïti op 12 januari 2010. Welke hulp vanuit Vlaanderen en België? En na het vertrek van de grote internationale hulporganisaties, hoe gaat het met de haïtianen? Met de kinderen en de jongeren? De haïtianen doen het nu zelf. Wat onthouden ze van die periode van heropbouw? Hoe organiseren ze zich en wat is voor hen belangrijk? Hoe kijken de kinderen en de jongeren naar hun toekomst?

En boeiend programma met:

  • Overzicht van de hulp uit Vlaanderen en België in cijfers en beelden door Greet Schaumans
  • Debat met Gotson Pierre , journalist en directeur van het Haïtiaanse persagentschap Alterpresse; Yvénia Hilaire , psychologe en algemeen secretaris van de vereniging van Haïtiaanse psychologen, werkt met kwetsbare kinderen in Haïti en Serge Beel , hoofd Zuiddienst 11.11.11.
  • Creoolse maaltijd – aperitief en koffie inbegrepen – en napraten (18€ volwassenen en kinderen via Rhoddy.Petit@telenet.be
  • Kinderanimatie is voorzien tussen 14u30 – 18u00

Over dit alles een muzikaal sausje van de fanfare Nouvelle Flibuste

Meer informatie: Rhoddy.Petit@telenet.be en www.vlaams-haiti-overleg.be/artikels/haiti-5-jaar-later

KOM KIJKEN EN LUISTEREN OP ZATERDAG 29 NOVEMBER • 14U > 21U
DIOCESAAN PASTORAAL CENTRUM · FREDERIK DE MERODESTRAAT 18, MECHELE

Oktober 2014

Editoriaal

Belangrijk nieuws liep binnen bij het ter perse gaan van deze nieuwsbrief: het plotse overlijden van Jean-Claude Duvalier alias Baby Doc op 4 oktober 2014. Hij was president à vie en bestuurde het land als dictator van 1971 tot 1986, naar het voorbeeld van zijn vader. In een volgende brief brengen we meer achtergrondnieuws.

Eind september is er nog steeds geen eenzgezindheid over de verkiezingscommissie en de kieswet. Het wordt dus krap om op 26 oktober verkiezingen te organiseren. De druk van buitenaf is groot om toch tot een akkoord te komen. Want geen verkiezingen betekent dat het parlement zonder mandaat is vanaf februari 2015 en dat zet de deur open voor bestuur bij decreet door de president.

Intussen gaat het leven voort voor de gewone burger in Haïti. In het actueel kunnen jullie lezen wat er de voorbije drie maanden aan de orde van de actualiteit was in Haïti. We laten het licht ook schijnen op de vele discussies rond het minimumloon dat al of niet toegepast wordt in de verschillende sectoren van bedrijvigheid. En we gaan dieper in op de complexe en jarenlange problemen rond straffeloosheid die ook vandaag nog steeds aan de orde zijn en eigenlijk de basis vormen van het gebrek aan vooruitgang in het land.
Veel leesgenot.

Actueel september 2014

De verkiezingen staan voor de deur en dat brengt de nodige onrust met zich mee. Voormalig president Aristide wordt geviseerd door het gerecht. De wederopbouw na de aardbeving van 2010 verloopt niet zoals het zou moeten en is nog steeds niet voltooid. Kardinaal Langlois kant zich tegen de voodoo, en het mandaat van de soldaten van de Minustah is met een jaar verlengd. Lees meer…

Chikiwo – een nieuwe ziekte?

Na de Chikungunya-plaag in Haïti zou je kunnen denken dat weer een nieuwe ziekte de Haïtianen treft. Deze keer zijn het vooral jongeren die aangestoken worden. Jongeren van Chiro Haïti (Kiwo Ayiti in het Creools) en Chiro Vlaanderen. Lees meer…

Het Haïtiaanse middenveld. Don Quichote in Haïti?

In de nieuwsbrief van Maart-April 2014 gaf ik wat indrukken over de veranderingen die in Haïti aan gang zijn en zichtbaar worden, 4 jaar na de verwoestende aardbeving. De overheid levert inspanningen om een en ander te realiseren. Ze wil vooral voor een goed imago zorgen dat investeerders kan lokken. In stilte werken echter ook vele lokale organisaties van het middenveld aan heropbouw, aan capaciteitsversterking, aan verandering van mentaliteit en aan nieuwe en creatieve initiatieven. Hiermee willen ze in Haïti zelf werkgelegenheid scheppen, in eigen voedsel voorzien, lokale economische activiteiten opzetten en op termijn minder afhankelijk worden van de buitenlandse steun. In welke mate deze lokale initiatieven de interesse wekken van de overheid of inspireren tot een beleid voor versterking van de inlandse economie, blijft momenteel een wel open vraag. Lees meer…

Straffeloosheid creëert een onaantastbare kaste in Haïti

Op 28 augustus jl. werd de twintigste verjaardag herdacht van de brutale moord op Jean Marie Vincent. In ’94 werd hij doodgeschoten aan de ingang van het huis van zijn congregatie, de Montfortanen. Haïti leefde toen onder het zeer repressieve regime van luitenant-generaal Raoul Cedras, die op 30 september 1991 een staatsgreep pleegde tegen de nog geen jaar eerder eerste democratisch verkozen president Bertrand Aristide. Vincent was een geëngageerd priester, vormingswerker en sociaal ondernemer. Tussen 1971 en 1987 was hij één van de begeleiders van de boerenbeweging ‘Tèt Ansanm’ in het Noordwesten, die later uitgroeide tot de nationaal georganiseerde boerenbeweging ‘Tèt Kole Ti Peyizan’. Tot vandaag, 20 jaar later dus, lopen zijn moordenaars nog steeds vrij rond. Het is één van de sprekende voorbeelden die het klimaat van straffeloosheid in Haïti illustreren. Lees meer…

Loondiefstal in de sweatshops

Op 16 april 2014 werden bij presidentieel besluit de minimumlonen vastgelegd. In ondernemingen uit segment A: banken, supermarkten, privé-scholen, (25 sectoren in totaal), ligt het minimumloon op 260 HTG (Haitiaanse gourdes) per werkdag van 8 uur. In ondernemingen uit segment B: kapsalons, mijnen en steengroeven, groothandel, (16 sectoren) ligt het minimumloon op 240 HTG. In ondernemingen uit segment C: landbouw en veeteelt, NGO’s, restaurants, maakindustrie, (9 sectoren) ligt het minimumloon op 225 HTG. In de exportgerichte assemblage-industrie ligt het minimumloon op 225 HTG, met dien verstande dat de productiequota moeten toelaten dat een ervaren arbeider minstens 300 HTG (= 6,52 USD = 5 EURO) per werkdag kan verdienen. Ten slotte wordt het minimumloon van het huispersoneel vastgelegd op 125 HTG per werkdag. Lees meer…

juni 2014

Editoriaal juni 2014

Er is thans uitzicht op verkiezingen in Haïti. Normaal gezien vinden ze eind dit jaar plaats. Op 11 april onderschreven echter zes verantwoordelijken, directeurs of coördinatoren van evenveel mensenrechtenorganisaties een open brief om de nationale en internationale publieke opinie in te lichten over doodsbedreigingen die recent geuit werden tegenover mensenrechtenactivisten en journalisten. POHDH, het platform van belangrijke Haïtiaanse Mensenrechtenorganisaties reageerde daarmee alvast op meerdere zware incidenten.

In heel wat regio’s is er weinig tot geen regen gevallen, zodat oogsten mislukten. Dit jaar is een moeilijk jaar voor de landbouw. De droogte die verschillende departementen treft, zorgt voor werkloze boeren en weinig opbrengst. In onze vorige nieuwsbrief brachten we in dat verband reeds een eerste artikel over heuvelmeren, een relatief eenvoudige techniek om het regenwater op te slaan. Deze keer bespreken we een studie die meer in detail ingaat op de rentabiliteit van twee zulke heuvelmeren, namelijk dat van Lorobe en dat van Bassin Bœuf.

Verschillende gebeurtenissen in de Dominicaanse Republiek blijven voor beroering en conflicten zorgen.

Er is helaas ook een nieuwe ziekte neergestreken in Haïti. Waarschijnlijk reisde het virus mee in het bloed van iemand die op reis ging naar een land waar het virus voorkomt. Niet verwonderlijk dus dat de epidemie in het begin vooral in Port-au- Prince woedde. Maar dat de ziekte snel het hele land zou inpalmen, was duidelijk. Traditiegetrouw zullen Haïti en de Dominicaanse Republiek elkaar wederzijds de verantwoordelijkheid geven over hoe de ziekte op het eiland binnenkwam. Ook voor de Dominicaanse Republiek is dit immers geen goed nieuws. Stel maar eens dat de helft van de toeristen na een week vakantie in de Dominicaanse Republiek Chikungunya krijgt, dan zal dat het aantal vakantiegangers toch wel doen dalen. Nu ja, er zou een vaccin in de maak zijn, voor bezoekers en toeristen zou dat een eenvoudige oplossing betekenen. Maar voor veel inwoners blijft het wellicht weer eens afzien.

Actueel juni 2014

Er is uitzicht op verkiezingen. Normaal gezien vinden ze eind dit jaar plaats. In heel wat regio’s is er weinig tot geen regen gevallen, zodat oogsten mislukten. Verschillende gebeurtenissen in de Dominicaanse Republiek blijven voor beroering zorgen.
Op 14 maart tekenden president Martelly, een aantal parlementsleden en vertegenwoordigers van verschillende politieke partijen een akkoord dat een einde moet maken aan de meningsverschillen over het organiseren van eerlijke verkiezingen. Normaal gezien hadden er verkiezingen moeten plaatsvinden in 2011, maar in de nasleep van de aardbeving van 12 januari 2010 werden de verkiezingen uitgesteld. Lees meer…

Bedreigingen tegen Mensenrechtenorganisaties en Pers

Op 11 april onderschreven zes verantwoordelijken, directeurs of coördinatoren van evenveel mensenrechtenorganisaties een open brief om de nationale en internationale publieke opinie in te lichten, de Haïtiaanse overheid in het bijzonder, over doodsbedreigingen die recent werden geuit tegenover mensenrechtenactivisten en journalisten. POHDH, het platform van belangrijke Haïtiaanse Mensenrechtenorganisaties reageerde daarmee op meerdere zware incidenten. Lees meer…

Chikungunya dagboek

Er is een nieuwe ziekte neergestreken in Haïti. Waarschijnlijk reisde het virus mee in het bloed van iemand die op reis ging naar een land waar het virus voorkomt. Niet verwonderlijk dus dat de epidemie in het begin vooral in Port-au- Prince woedde. Maar dat de ziekte snel het hele land zou inpalmen, was duidelijk. Lees meer…

Rentabiliteit van de heuvelmeren van Lorobe en Bassin Bœuf

Bonnet-Casson Alban maakte in 2005 als eindwerk aan het Franse Institut de Formation et d’Appui aux Initiatives de Développement (IFAID) een evaluatie van het project “Valorisatie van twee heuvelmeren”, waarin hij zelf van 2003 tot 2005 tewerkgesteld was als vrijwilliger van het Association Française des Volontaires de Progrès (AFVP) bij de boerenbeweging Mouvman Peyzan Papay (MPP) in het kader van het programma Steun aan de Voedselzekerheid gefinancierd door de Europese Unie via de Belgische NGO Protos. Lees meer…

Verspilling in Haiti

In Haïti, in het Departement van het Noordoosten, heeft Broederlijk Delen verschillende partnerorganisaties. Eén daarvan is het “Sant Kiltirel pou Devlopman Karis” (Cultureel Centrum voor de Ontwikkeling van Carice) of SKDK. SKDK werkt heel consequent met de lokale basisorganisaties. Eén van die basisorganisaties is het Mouvman Fanm Peyizan Karis (Beweging van Boerinnen van Carice) of MFPK. En binnen MFPK zijn er heel wat vrouwengroepen. Eén van die groepen runt een stockagecentrum, het Sant Katerin Flon of Centrum Catherine Flon. We hadden een gesprek met Jacqueline Sylfrard Phylidor (of man Mida voor de vrienden). Ze is 54 jaar en coördinatrice van het Centrum Catherine Flon in Carice. Lees meer…

April 2014

Editoriaal maart 2014

De beslissing om afstammelingen van Haïtiaanse ouders, die in de Dominicaanse Republiek geboren zijn, de Dominicaanse nationaliteit te ontnemen zorgt nog steeds voor de nodige beroering. Het blijft een vraag of er in 2014 verkiezingen gaan plaatsvinden en of Duvalier ernstig zal berecht worden. Maar er is ook positief nieuws: Haïti heeft met Mgr. Chibly Langlois zijn eerste kardinaal en Maarten Boute, een Antwerpenaar, leidt in Haïti een fabriek voor tabletcomputers.

Marc-Arthur Fils-Aimé en Raoul Vital van de Haïtiaanse organisatie ‘Institut Culturel Karl Lévêque’ (ICKL) waren enkele weken in België. ICKL definieert zichzelf als een onderzoekscentrum van sociale analyse en volksonderwijs. Sinds hun oprichting in 1989 bouwden ze veel ervaring op. Ze waren dan ook welkome gastsprekers op een ontmoeting met de Belgische NGO’s werkzaam in Haïti. Vooral het PlateformeHaïti.be, het platform van Franstalige organisaties actief in Haïti, focuste het voorbije jaar op onderwijs en vorming in Haïti. Vijftien organisaties waren aanwezig op de ontmoeting met als thema professionele vorming en fundamenteel onderwijs.

Tijdens het droge seizoen valt er in Haïti 6 maanden lang geen druppel water. Het regenwater dat gedurende het regenseizoen valt, kan echter wel tienmaal in de behoeften van de bevolking voorzien. Jammer genoeg stroomt de grootste hoeveelheid van dat water gewoon naar zee. Slechts 10 % wordt gebruikt voor irrigatie en consumptie. Broeder Francklin Armand, stichter van de orde van de Broeders en Zusters van de Incarnatie, toonde zich de laatste jaren een voorloper in het propageren van heuvelmeren, een relatief eenvoudige techniek om het regenwater op te slaan.

Hoe staat Haïti er voor vier jaar na de aardbeving? Greet Schaumans brengt in deze nieuwsbrief een boeiend verslag uit na haar bezoek aan het land in januari 2014.

Actueel

De beslissing om afstammelingen van Haïtiaanse ouders, die in de Dominicaanse Republiek geboren zijn, de Dominicaanse nationaliteit te ontnemen blijft voor beroering zorgen. Het blijft de vraag of er in 2014 verkiezingen gaan plaatsvinden. Maar er is ook positief nieuws: Haïti heeft zijn eerste kardinaal en een Antwerpenaar leidt in Haïti een fabriek voor tabletcomputers. Lees meer…

Waar staat Haïti vier jaar na de aardbeving?

“Dit is een kans om te werken aan een NIEUW HAÏTI” zegden een aantal lokale organisaties nadat ze waren bekomen van de verbijstering na de aardbeving en moedig het werk terug opnamen. Vier jaar later is er ontgoocheling, in de beloofde massale hulp, in de aanpak van de heropbouw vooral, en in het feit dat er nog maar weinig terechtkwam van goed beleid in het land. Toch kon ik tijdens mijn recent bezoek vaststellen dat de organisaties en hun leiders ondanks alles blijven doorzetten. Ze hebben ook geen andere keuze dan te blijven ijveren voor een beter leven voor hun volk. ‘Chapo ba’ voor al die lokale mensen en organisaties die niet opgeven, ook niet nu de massa van hulporganisaties wegtrekt. Hieronder mijn indrukken over veel diverse aspecten. Lees meer…

Voor de Haïtiaanse democratie is een correct proces tegen Duvalier noodzakelijk

Op 16 januari verspreidde het ‘Collectif contre l’impunité’ een communiqué. Het collectief groepeert een aantal slachtoffers en verschillende Haïtiaanse mensenrechtenorganisaties.
Drie jaar geleden kwam Jean-Claude Duvalier terug in Haïti. Hij was ervan overtuigd dat hij geen rechtsgang moest vrezen voor de jarenlange financiële misdrijven en de misdaden tegen de menselijkheid. Burgers hebben zich echter gemobiliseerd om rechtvaardigheid te eisen voor de schade die geleden werd door de absolute macht van Duvalier en zijn medeplichtigen. Lees meer…

Reuze uitdagingen voor het onderwijs in Haïti

Marc-Arthur Fils-Aimé en Raoul Vital van de Haïtiaanse organisatie ‘Institut Culturel Karl Lévêque’ (ICKL) waren enkele weken in België op uitnodiging van hun partnerorganisatie Entraide et Fraternité, de Franstalige zusterorganisatie van Broederlijk Delen. ICKL definieert zichzelf als een onderzoekscentrum van sociale analyse en volksonderwijs. Sinds hun oprichting in 1989 bouwden ze heel wat ervaring op. Ze waren dan ook welkome gastsprekers op een ontmoeting met de Belgische NGO’s werkzaam in Haïti. Vooral het PlateformeHaïti.be, het platform van Franstalige organisaties actief in Haïti, focuste het voorbije jaar op onderwijs en vorming in Haïti. Een dossier hierrond is in opbouw. Vijftien organisaties waren aanwezig op de ontmoeting met als thema professionele vorming en fundamenteel onderwijs. Lees meer…

Heuvelmeren lessen de dorst

Tijdens het droge seizoen valt er in Haïti 6 maanden lang geen druppel water. Het regenwater dat gedurende het regenseizoen valt, kan tienmaal in de behoeften van de bevolking voorzien. Jammer genoeg stroomt de grootste hoeveelheid van het water echter naar de oceaan. Slechts 10 % wordt gebruikt voor irrigatie en consumptie. Broeder Francklin Armand, stichter van de orde van de Broeders en Zusters van de Incarnatie, toonde zich de laatste jaren een voorloper in het propageren van de heuvelmeren, een relatief eenvoudige techniek om het regenwater op te slaan. Lees meer…

December 2013

Editoriaal november 2013

In de rubriek Actueel van deze nieuwsbrief lezen we o.a. dat in de Dominicaanse Republiek op dit ogenblik meer dan 200 000 mensen die afstammen van Haïtiaanse ouders dreigen de Dominicaanse nationaliteit te verliezen. Dit feit zorgt weer eens voor spanningen tussen de twee landen. De redactie vond het daarom een goed idee om de altijd al moeilijke liggende verhoudingen tussen Haïti en de Dominicaanse Republiek wat uitvoeriger te belichten in een tweedelig dossier.

In Haïti zelf nemen de mensenrechtenorganisaties het niet langer dat de huidige regering Martelly die rechten eigenlijk niet ernstig neemt. Daarom hebben ze naar de bevoegde minister een open brief gestuurd.

Positieve geluiden brengen dan weer de volgende drie bijdragen, namelijk over de film Twa Timoun, over het initiatief Let Agogo, en over de jonge journaliste Franceska Theosmy.

Actueel november 2013

Vele mensen willen dat president Martelly en premier Lamothe opstappen. Er gaat geen week voorbij of er breekt een schandaal uit over een dossier waarvoor zij verantwoordelijk zijn. In de Dominicaanse Republiek dreigen meer dan 200 000 mensen die afstammen van Haïtiaanse ouders, de Dominicaanse nationaliteit te verliezen.
Aangezien er dit jaar geen verkiezingen gehouden worden en het mandaat van nog eens 10 senatoren weldra eindigt, blijven er begin januari maar 10 senatoren meer over, terwijl de senaat 30 leden zou moeten tellen. De kans is dan ook groot dat president Martelly het parlement ontbindt en gaat regeren via decreten. lees verder…

Open brief aan Minister van Mensenrechten Auguste

Mevrouw de Minister,

De mensenrechtenorganisaties die deze brief ondertekenen, danken u voor de uitnodiging voor een ontbijt-met-debat, tijdens hetwelk u het Interministerieel Comité voor de Mensenrechten wil voorstellen. Nochtans dienen zij u met spijt mee te delen dat zij deze uitnodiging niet kunnen beantwoorden, om de verschillende hierna vermelde redenen.

Achttien maanden geleden bent u benoemd tot Minister gedelegeerd bij de Eerste Minister, Bevoegd voor de Mensenrechten en de Strijd tegen de Extreme Armoede. Nochtans heb u het nooit nodig gevonden om de sector van de mensenrechten of zelfs niet de Dienst voor de Bescherming van de Burger, te ontmoeten, om onder andere uw agenda voor te stellen en rekening te houden met de gezichtspunten van al deze organisaties. Lees verder…

Lèt Agogo: melk ontwikkelt

In Haïti is de voedselvoorziening de laatste decennia fel achteruit gegaan, de zelfvoorziening ligt nu tussen 40 en 45%. Voor melk is die zelfvoorzieningsgraad nog lager. In de zones van grote verse melkproductie, Cap Haïtien, les Cayes en Léogane zou locaal geproduceerde melk tussen 30 en 45% van de familieconsumptie uitmaken, de rest wordt ingevoerd. In andere streken en in Port-au-Prince is de consumptie van verse melk verwaarloosbaar, wegens niet beschikbaar en wordt vooral ingevoerde gecondenseerde melk verbruikt. Melk is in Haïti dus een schaarse, nochtans begeerde voedingscomponent. Het gemiddeld verbruik per familie en per dag zou niet meer dan 45 gram bedragen. In een land als Jamaica is dat 200 gram, het gemiddelde wereldverbruik ligt op 107 liter per persoon. Lees verder…

Twa Timoun: omdat beelden spreken

Twa Timoun, creools voor ‘Drie Kinderen’ is een eerste langspeelfilm van cineast Jonas d’Adesky. In de film volgen we drie jonge kinderen, Vitaleme, Pierre en Mikenson, drie vrienden van 12 jaar die in een internaat leven in Port-au-Prince. Achtervolgd door herinneringen aan zijn tijd als kindslaaf, is Vitaleme geobsedeerd door het verlangen naar vrijheid. Hij probeert zijn twee vrienden te overtuigen om de instelling te verlaten en te kiezen voor het leven waarvan ze dromen. Tussen het puin, getuigenheuvels als het ware van die verschrikkelijke aardbeving van 10 januari 2010, blijven ze verlangen naar een betere toekomst. Een moment gescheiden, vinden ze elkaar terug in een verhaal dat op indringende wijze het leven van jonge mensen weergeeft tegen de achtergrond van een enorme ramp. Lees verder…

Niet toevallige ontmoeting met een journaliste

Wie Haïti en zijn ontwikkelingen, vaak verwikkelingen, volgt, wordt daar niet altijd vrolijk van. Dat beperkt groepje van machtige families, dat uiteindelijk alles aanstuurt in Haïti, al dan niet onder invloed van andere machtige mensen in de internationale economisch-politieke wereld, maakt het leven van veel mensen tot een hel. Soms hoop ik, toegegeven zeer onchristelijk, dat zijzelf eens hard zullen branden om het Haïtiaanse volk echt te laten leven. Maar dan wordt die duistere gedachte ook wel eens weggebrand als je geëngageerde Haïtianen zoals ene Francesca Theosmy ontmoet voor een goed gesprek. Lees verder…

Dossier deel 1: Haïti en de Dominicaanse Republiek

Het zijn buren maar niet altijd mekaars vrienden. Toch delen ze hetzelfde eiland en hebben ze voor een stuk dezelfde geschiedenis meegemaakt.
Die geschiedenis (althans door onze Europese bril bekeken) van het eiland begon in 1492 wanneer Colombus er tijdens zijn eerste tocht voet aan land zet. Hij was eigenlijk op weg naar India maar kwam langs de Bahamas en Cuba op de noordwest kust van het huidige Haïti terecht. Het was 6 december, daarom heet die plaats nog steeds Môle St.-Nicolas. Wat oostelijker, aan de huidige Baie des Moustiques, plantten ze een kruis, ze namen het land in bezit en herdoopten het toenmalige Ayiti in Isla Española, een naam die later zal verbasterd worden tot Hispaniola, klein Spanje. Vrij spoedig stichtten de Spanjaarden de stad Santo Domingo van waaruit de ‘Nieuwe Wereld’ verder werd verkend. Lees verder…

Dossier deel 2: Haïti en de Dominicaanse Republiek

EEN EILANDTWEE NATIES : nog steeds een moeilijke relatie
Op 23 september vaardigde het grondwettelijk Hof in de Dominicaanse Republiek een besluit uit dat de Dominicaanse nationaliteit ontneemt aan iedereen die sinds 1929 in het land geboren is uit niet in het land geregistreerde ouders. Dit besluit kan grote gevolgen hebben voor de vele Haïtianen die in het land verblijven, soms al meerdere generaties lang, en die dus stateloos worden als de beslissing uitgevoerd wordt. Het besluit druist anderzijds in tegen eerdere wetten die verklaarden dat elk kind geboren op Dominicaans grondgebied de Dominicaanse nationaliteit krijgt, tenzij de ouders in transit zijn. Het gaat ook in tegen het internationaal recht dat zegt dat men niet arbitrair de nationaliteit aan iemand kan ontnemen en dat bepaalde beperkingen oplegt aan de macht van de staat, zeker als het stateloosheid tot gevolg kan hebben. Lees verder…