{"id":419,"date":"2019-06-19T10:32:39","date_gmt":"2019-06-19T08:32:39","guid":{"rendered":"http:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/?p=419"},"modified":"2019-06-21T16:15:03","modified_gmt":"2019-06-21T14:15:03","slug":"studiedag-over-de-tweetaligheid-creools-frans-in-haiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/2019\/06\/19\/studiedag-over-de-tweetaligheid-creools-frans-in-haiti\/","title":{"rendered":"Studiedag over de tweetaligheid Creools-Frans in Ha\u00efti"},"content":{"rendered":"\n

Bron: http:\/\/lyonhaitipartenariats.org\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Actes-journ%C3%A9e-bilinguisme-20190530.pdf<\/a><\/h2>\n\n\n\n

Vertaling: Guy Clymans<\/h3>\n\n\n\n

Het Collectif Ha\u00efti de France vormt een platform van organisaties en individuen die in Ha\u00efti actief zijn of ge\u00efnteresseerd zijn in de ontwikkelingssamenwerking daar. Op 16 februari 2019 werd een studiedag gehouden over de tweetaligheid Creools – Frans in Ha\u00efti. Het CHF is van plan eind 2020 enkele concrete voorstellen te doen aan het Ministerie van Onderwijs. Enkele specialisten werden uitgenodigd op de studiedag om hun bevindingen te delen met de deelnemers.<\/p>\n\n\n\n

Het recht op de moedertaal<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Robert Berrou\u00ebt-Oriol zette zijn visie op de taalrechten\nuiteen en verwees daarbij o.a. naar de Universele Verklaring van Taalrechten in\nBarcelona in 1996.<\/p>\n\n\n\n

In Ha\u00efti zouden de taalrechten het gebruik van het Creools\nen het Frans moeten regelen. De grondwet van 1987 erkent twee offici\u00eble talen:\nhet Creools en het Frans. Dit was de eerste maal in de geschiedenis dat het\nCreools die erkenning kreeg. De Onafhankelijksverklaring van 1804 werd\ngeschreven in het Frans. De onafhankelijkheid veranderde niets aan de dominante\npositie van het Frans in de overheidsdiensten en het onderwijs. De grondwet van\n1918 erkende het Frans als enige offici\u00eble taal. <\/p>\n\n\n\n

Het volstaat niet dat het Creools wordt erkend als offici\u00eble\ntaal. Er dient een wetgeving over het taalgebruik te worden opgesteld. De\nHa\u00eftiaan moet de mogelijkheid hebben in alle omstandigheden zijn moedertaal te\ngebruiken: in de overheidsdiensten, in de rechtbank, in de bank, in het\nonderwijs. De twee offici\u00eble talen dienen gelijkwaardig te worden behandeld. <\/p>\n\n\n\n

De promotie van het Creools dient niet ten koste te gaan van\nhet Frans. De Ha\u00eftiaan heeft ook het recht de andere offici\u00eble taal te\nverwerven. Het Frans maakt immers deel uit van het nationale culturele\npatrimonium.<\/p>\n\n\n\n

De specialisten zijn het erover eens dat het onderwijs\ntijdens de eerste leerjaren de beste resultaten oplevert, indien het gebeurt in\nde moedertaal. De Hervorming van Bernard van 1979 introduceerde het Creools als\nonderwijstaal en onderwezen taal. Het beoogde resultaat bleef uit, ook na de\nhervormingen van 1997-1998 en 2007. De kennisoverdracht blijft gewoonlijk\ngebeuren in het Frans. Maar het onderwijs van het Frans als tweede taal blijft\nontoereikend, zodat vele leerlingen op het einde van de middelbare school noch\nin het Frans, noch in het Creools over een voldoende schriftelijke of\nmondelinge taalvaardigheid beschikken.<\/p>\n\n\n\n

Het Ministerie van Onderwijs controleert slechts een klein\ndeel, ongeveer 20 % van het onderwijssysteem. Het onderwijssysteem is een\nsysteem met verschillende snelheden. Naast de staatsscholen zijn er de\npriv\u00e9-scholen, de katholieke en protestantse scholen, de gemeentescholen, ,..\nDe staat zal met de priv\u00e9sector moeten onderhandelen over de veralgemening van\nhet gebruik van het Creools als gelijkwaardig aan het gebruik van het Frans.<\/p>\n\n\n\n

Het huidige onderwijs worstelt met de onderkwalificatie van\nde leerkrachten en sinds 1970 de grote differentiatie van de schoolbevolking.\nV\u00f3\u00f3r 1957 en tot halfweg de zeventiger jaren richtten de scholen zich vooral\ntot de tweetalige en welstellende bevolkingslagen van de hoofdstad en de grote\nsteden. Onder de dictatuur van de Duvaliers greep vanaf 1964 een migratie\nplaats vanuit het platteland. De komst van deze Creoolssprekende massa stelde\nandere eisen aan het onderwijs, terwijl er een exodus plaatshad van\nintellectuelen naar het buitenland. Het onderwijs heeft zich nooit van deze\naderlating hersteld. De pijnpunten in het onderwijs blijven de vorming van de\nleerkrachten en de beschikbaarheid van aangepast didactisch materiaal.<\/p>\n\n\n\n

Het Creools als volwaardige taal<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Het statuut van het Creools als volwaardige taal wordt vaak\nin vraag gesteld Nochtans is het Creools een volwaardige taal met zijn eigen\nsyntaxis. Het Creools heeft zijn eigen fonologisch systeem, vastgelegd in het\noffici\u00eble alfabet van 1980. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Het Creoolse alfabet 1980<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Het Creoolse alfabet kent geen u-klank, zoals in het Franse \u201cmur\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Vele Creoolstaligen hebben moeite met de uitspraak van de \u201cu\u201d in het Frans. Omgekeerd kunnen Ha\u00eftiaanse intellectuelen niet nalaten het Franse voegwoord \u201cque\u201d en voorzetsel \u201cde\u201d, te gebruiken in het Creools, wat volgens de taalpuristen niet kan. De Creoolstalige gaat ervan uit dat de betekenis van de zin duidelijk is zonder overbodige hulpmiddelen.<\/p>\n\n\n\n

Niets nieuws onder de zon. Al in het Oude Testament wordt\nvermeld dat 42.000 Ephraimieten door hun vijanden de Guileadieten werden\nomgebracht omdat de eersten het woord \u201cschibboleth\u201d niet correct konden\nuitspreken. In 1937 werden ongeveer 30.000 Ha\u00eftianen vermoord door de soldaten\nvan Trujillo omdat zij het woord \u201cperejil\u201d niet konden uitspreken. (Tijdens de\nBrugse Metten in 1302 werden de Fransen op de proef gesteld met \u201cSchild en\nvriend\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Het Creools heeft veel vooruitgang geboekt in de media. Doch\nvele sprekers switchen voortdurend van het Creools naar het Frans en omgekeerd.\nDit is een probleem voor toehoorders die enkel het Creools machtig zijn. <\/p>\n\n\n\n

De beperkingen van het Creools zijn niet te wijten aan zijn eigenschappen,\nmaar aan het taalgebruik. De taal mag niet enkel gebruikt worden als\ncommunicatiemiddel, maar dient ook voor de verwerving en verspreiding van kennis\nin alle domeinen. Weinig werken worden gepubliceerd in het Creools en\nbuitenlandse werken zijn haast nooit beschikbaar in het Creools. De meeste\nHa\u00eftianen lezen vertalingen naar het Frans of Engels.<\/p>\n\n\n\n

Frantz Gourdet, voorzitter van de organisatie LEVE, is van\noordeel dat er 1650 boeken, vooral gericht op het (hoger en technisch)\nonderwijs moeten worden vertaald op 10 jaar tijd. LEVE biedt, in samenwerking met\nde Faculteit van Toegepaste Taalkunde van Port-au-Prince, een opleiding aan in\nde vertaaltechniek. De beoogde vertalingen dragen bij tot de verrijking van het\nCreools.<\/p>\n\n\n\n

Taalonderwijs op school<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

De toepassing van de inzichten van taalkundigen stuit soms\nop verzet uit onverwachte hoek. Vele ouders gaat niet akkoord met het gebruik\nvan het Creools op school. Zij zien het Frans als een kans op sociale promotie.\nDat de taalbeheersing van het Creools de verwerving van het Frans of een andere\ntaal bevorderd, is voor velen onbegrijpelijk.<\/p>\n\n\n\n

Het is een feit dat nieuwe kennis best wordt aangeleerd in\nde moedertaal, de taal die al verworven is op de eerste schooldag. De didactiek\nvan het Frans is in de scholen meestal gebaseerd op de didactiek van het Frans\nals moedertaal. Dit klopt niet. Slechts weinig kinderen in Ha\u00efti worden thuis\nopgevoed in het Frans. De didactiek van het Frans moet dus aanleunen bij het\nonderwijs van het Frans als tweede taal, dus bij de de didactiek van het onderwijs\nin vreemde talen. Hierbij is het belangrijk dat men zich niet beperkt tot het\nleren van grammatica en woordenschat zoals in de traditionele methode, maar dat\nde taal wordt aangeleerd in een context. <\/p>\n\n\n\n

Volgens Claude Calixte, directeur van de school Livre\nOuvert, volgt zijn school de Hervorming Bernard en kiest in het talenonderwijs\nvoor een gemengde of convergente benadering, gezien de nauwe verwantschap\ntussen het Creools en het Frans.<\/p>\n\n\n\n

Tweetaligheid veronderstelt de beheersing van twee\n(gelijkwaardige) talen. Sommigen beschouwen het taalgebruik in Ha\u00efti als\ndiglossie: twee genetisch verwante vari\u00ebteiten van een taal waarvan de ene als\nhoge vari\u00ebteit wordt ervaren en de andere als lage vari\u00ebteit. Deze houding doet\nafbreuk aan het Creools als volwaardige taal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bron: http:\/\/lyonhaitipartenariats.org\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Actes-journ%C3%A9e-bilinguisme-20190530.pdf Vertaling: Guy Clymans Het Collectif Ha\u00efti de France vormt een platform van organisaties en individuen die in Ha\u00efti actief zijn of ge\u00efnteresseerd zijn in de ontwikkelingssamenwerking daar. Op … <\/p>\n

Lees verder “Studiedag over de tweetaligheid Creools-Frans in Ha\u00efti”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-419","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-geen-categorie"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=419"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/419\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":448,"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/419\/revisions\/448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}