{"id":545,"date":"2019-12-16T11:24:52","date_gmt":"2019-12-16T10:24:52","guid":{"rendered":"http:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/?p=545"},"modified":"2019-12-16T11:24:52","modified_gmt":"2019-12-16T10:24:52","slug":"het-belang-van-de-slag-van-vertieres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vlaams-haiti-overleg.be\/wordpress\/2019\/12\/16\/het-belang-van-de-slag-van-vertieres\/","title":{"rendered":"Het belang van de Slag van Verti\u00e8res"},"content":{"rendered":"\n

Op 17 november 2019 organiseerde de Ha\u00eftiaanse Ambassade in Brussel een conferentie met Meester Eric Sauray en Professor Philippe Rachon naar aanleiding van de herdenking van de Slag van Verti\u00e8res. Op 18 november 2019 organiseerde het Collectif Ha\u00efti de France een gelijkaardige conferentie in Parijs met Dr. Antoine Fritz Pierre en Professor Marcel Dorigny. Het is duidelijk dat de Ha\u00eftiaanse revolutie een bijzondere plaats inneemt in de geschiedenis.<\/p>\n\n\n\n

De Slag van Verti\u00e8res<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
De helden van Verti\u00e8res<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Verti\u00e8res is gelegen vlakbij Cap Ha\u00eftien (eertijds Cap Fran\u00e7ais en hoofdstad van de Franse kolonie Saint Domingue). Het Franse leger, door Napoleon uitgezonden om de slavernij in de kolonie te herstellen, had zich teruggetrokken in Verti\u00e8res. Daar had de beslissende slag van de Ha\u00eftiaanse revolutie plaats. De Franse generaal Charles Leclerc, eerder bezweken aan de gele koorts, was opgevolgd door generaal Donatien de Rochambeau. Na de gevangenneming van generaal Toussaint Louverture door de Fransen, stond generaal Jean-Jacques Dessalines aan het hoofd van het slavenleger. De held van Verti\u00e8res was ongetwijfeld de Ha\u00eftiaanse officier Capois-la-Mort die zijn manschappen onophoudelijk ten aanval opriep. Na de Slag van Verti\u00e8res op 18 november 1803 verliet wat overbleef van het Franse leger de gewezen kolonie. Dessalines gaf de Fransen 10 dagen tijd voor een Frexit. Een nauwkeurig verslag van de gebeurtenissen kan men vinden in het boek \u201cHistoire d\u2019Ha\u00efti\u201d van de geschiedschrijver Thomas Madiou. Op 1 januari 1804 riep Ha\u00efti eenzijdig de onafhankelijkheid uit; de Onafhankelijkheidsverklaring werd door de generaals van het zegevierende slavenleger ondertekend. De kolonie Saint Domingue werd herdoopt tot de Republiek Ha\u00efti.<\/p>\n\n\n\n

Erkenning van de onafhankelijkheid<\/h4>\n\n\n\n

In de geschiedenis neemt de onafhankelijkheidsstrijd van Ha\u00efti een speciale plaats in omdat die samen hing met een strijd voor de afschaffing van de slavernij. De andere kolonies in Amerika bevochten hun onafhankelijkheid vooral om economische redenen. Over het algemeen bevochten de kolonisten hun onafhankelijkheid tegenover het moederland omwille van onvrede met de hoge taksen en de handelsbeperkingen.<\/p>\n\n\n\n

De Verenigde Staten riepen in 1776 de onafhankelijkheid uit. Er volgde een onafhankelijkheidsoorlog, waarbij de Fransen de revolutionairen te hulp kwamen. Bij de slag van Yorktown, Virginia, in 1781 blokkeerden Franse schepen de haven. Rochambeau (die in 1803 het onderspit zou delven in de Slag van Verti\u00e8res) was er vleugeladjudant van zijn vader generaal Rochambeau, die er samen met de Amerikaanse revolutionairen, het Britse leger versloegen. Bij een verdrag in 1783 erkende Groot-Brittanni\u00eb uiteindelijk de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten, hetzij 13 gewezen kolonies.<\/p>\n\n\n\n

Ha\u00efti daarentegen zou tot in 1838 moeten wachten voor een eerste erkenning als onafhankelijke staat. Dit gebeurde in een verdrag met Frankrijk en er was een belangrijke voorwaarde. Van de onafhankelijkheidsschuld, door de Franse koning opgelegd in 1825, had Ha\u00efti al 30 miljoen goudfranken betaald. In het verdrag kende Frankrijk een korting van 30 miljoen toe op voorwaarde dat Ha\u00efti zich engageerde de resterende 90 miljoen te betalen (wat Ha\u00efti ook zou doen). Na de erkenning van de staat Ha\u00efti door Frankrijk volgde een erkenning door Vaticaanstad. Voor de erkenning door de Verenigde Staten zou Ha\u00efti tot 1865 moeten wachten, tijdens de Amerikaanse burgeroorlog. De afschaffing van de slavernij in 1865 door de regering van Lincoln gaf het leger van het Noorden een belangrijk voordeel tegenover het Zuiden.<\/p>\n\n\n\n

Belang van Verti\u00e8res<\/h4>\n\n\n\n

Tot nu toe wordt er in het Franse geschiedenisonderwijs weinig aandacht besteedt aan Verti\u00e8res. Men heeft de neiging het belang van deze slag te minimaliseren, o.a. omdat twee derde van de Franse soldaten bezweken was aan de gele koorts en het slavenleger werd gesteund door de Britten met wapenleveringen en een zeeblokkade.<\/p>\n\n\n\n

Britse schepen beletten de aanvoer van verse Franse troepen. Na de slag van Verti\u00e8res werd generaal Rochambeau trouwens op zee onderschept door de Britten, die hem 9 jaar lang zouden gevangenhouden. (Rochambeau zou uiteindelijk het leven laten in 1813 als generaal van Napoleon in de Slag van Leipzig).<\/p>\n\n\n\n

Het is een feit dat Napoleon zich na Verti\u00e8res genoodzaakt zag zich op de oorlogen in Europa te concentreren. In 1803 verkocht hij Louisiana voor 15 miljoen toenmalige dollar aan de Verenigde Staten, die daarmee hun grondgebied verdubbelden. Het was een gebied van 2.144.476 km\u00b2 van de Mississippi in het Zuiden tot de Grote Meren in het Noorden (en dus veel uitgestrekter dan de huidige staat Louisiana).
<\/p>\n\n\n\n

De Spaans-Franse vloot werd in 1805 vernietigd bij de Slag van Trafalgar. Tijdens de volgende honderd jaar zou Groot-Brittanni\u00eb de golven beheersen (\u201cBrittania rules the waves\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Broederstrijd in Ha\u00efti<\/h4>\n\n\n\n

Dessalines wordt in september 1804 door zijn generaals tot keizer gekroond. De onvrede met zijn beleid groeit echter en op 17 oktober 1806 komt hij bij een hinderlaag om het leven. Ook Capois-la-Mort, de held van Verti\u00e8res, wordt door tegenstanders van Dessalines uit de weg geruimd.<\/p>\n\n\n\n


In 1807 valt de jonge staat uiteen. Het Noorden wordt een koninkrijk, bestuurd door Henry Christophe. Het Zuiden wordt een republiek onder Alexandre P\u00e9tion. Beiden waren generaals onder Dessalines.<\/p>\n\n\n\n


In 1820 wordt Ha\u00efti weer verenigd onder president Jean-Pierre Boyer. Het is Boyer die in 1825 onder druk van Frankrijk aanvaardt de Franse kolonisten schadeloos te stellen door middel van het afbetalen van de \u201cdette de l\u2019ind\u00e9pendance\u201d van 150 miljoen goudfranken.<\/p>\n\n\n\n


Volgens Professor Marcel Dorigny bedroeg de onafhankelijkheidsschuld 10 % van de schatting van de waarde van de plantages. Frankrijk liet het uitschijnen als een goede regeling. In de Nationale Archieven van Frankrijk kan men vandaag nog de registers raadplegen waarin per parochie werd opgenomen hoeveel de infrastructuur van de plantages waard was en hoeveel de eigenaars werden vergoed. Het valt op te merken dat vele plantage-eigenaars in Frankrijk verbleven en hun plantages door ondergeschikten lieten beheren. In de registers vindt men enkel de materi\u00eble infrastructuur terug; over de slaven wordt niets vermeld.<\/p>\n\n\n\n

De pen of het zwaard?<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
L’\u00e9crivain et acad\u00e9micien Dany Laferri\u00e8re, membre de la Commission du Dictionnaire de l’Acad\u00e9mie Fran\u00e7aise. (Cr\u00e9dit:LaPresse.ca)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

De Ha\u00eftiaanse schrijver Dany Laferri\u00e8re bracht het merendeel van zijn leven in Canada door, op de vlucht voor het regime van de Duvaliers. In 2013 werd hij verkozen tot lid van de Acad\u00e9mie Fran\u00e7aise. Afgelopen jaar deed hij een poging om \u201cVerti\u00e8res\u201d te laten opnemen in de 9e editie van de \u201cDictionnaire de l\u2019Acad\u00e9mie Fran\u00e7aise\u201d. Aangezien \u201cVerti\u00e8res\u201d een eigennaam is kan deze niet worden opgenomen als trefwoord, maar wel als verduidelijking van een trefwoord zoals \u201cVictoire\u201d of \u201cD\u00e9faite\u201d. Volgens Dany Laferri\u00e8re zou \u201cVerti\u00e8res\u201d kunnen worden opgenomen als verduidelijking bij het trefwoord \u201cVaillant\u201d. Voorlopig kan enkel de 8e editie van het woordenboek online worden geraadpleegd. Aan de 9e editie wordt nog gewerkt.<\/p>\n\n\n\n


Op 21 mei 2001 stemt het Franse Parlement de Wet-Taubira, genoemd naar Christiane Taubira, volksvertegenwoordiger uit Guyane. Het eerste artikel erkent de slavenhandel en de slavernij als misdaden tegen de mensheid. Het tweede artikel gaat over de noodzaak van de behandeling van dit thema in het onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek. (De wet bevat 5 artikels.)<\/p>\n\n\n\n


In 2006 kiest Frankrijk 10 mei als jaarlijkse herdenkingsdag van de afschaffing van de slavernij.<\/p>\n\n\n\n


In april 2003, ter gelegenheid van de herdenking van de dood van Toussaint Louverture 200 jaar geleden, start de toenmalige Ha\u00eftiaanse President Bertrand Aristide een campagne voor de terugbetaling van de onafhankelijkheidsschuld door Frankrijk aan Ha\u00efti. De 150 miljoen goudfranken van toen worden geraamd op 21 miljard huidige Amerikaanse dollar. <\/p>\n\n\n\n


In Frankrijk wordt nog druk gedebatteerd over de uitvoering van de Wet-Taubira. Vergelijk daarmee de debatten In Nederland over de \u201cGouden eeuw\u201d of in Belgi\u00eb over de nalatenschap van Leopold II.<\/p>\n\n\n\n

Bronnen:<\/h4>\n\n\n\n