Rubriek - VHO Nieuwsbrief

Maart 2017

Na een zeer lang en moeizaam proces zijn de verkiezingen eindelijk afgerond in december 2016 en kon Jovenel Moïse op 7 februari ingezworen worden als nieuwe president. Er is intussen ook een eerste minister benoemd en een regering samengesteld. Nu is het wachten op de uitvoering van het programma dat werd voorgesteld. Een korte biografie geeft een idee over wie de nieuwe president is.

Zoals beloofd in vorig nummer brengen we nu het interview met de boeren uit het noordoosten, die in de nabijheid wonen en werken van de bananenplantage die in 2014 met veel tromgeroffel aangekondigd werd door oud-president Martelly en de toenmalige directeur, nu president, Jovenel Moïse. We laten u zelf oordelen over de commentaren van de boeren. Uit recent nieuws van de Haïtiaanse pers blijkt dat het niet zo goed gaat met de plantage, waarop dan snelle reactie kwam van de directie van Agritrans.

Toch zijn er perspectieven, o.a. voor de landbouwsector in Haîti. Dat leerden we uit de bijeenkomst van het Collectif Haïti de France, die een licht wierpen op de verschillende productiefilières die tot stand komen en het werk dat daar nog te doen ligt.

En we wilden graag eens weten hoe een leerkracht lager onderwijs in het binnenland van Haïti naar zijn/haar werk kijkt.

Het interview met voormalig scheutist Jules Van Looveren die jaren in Haîti werkte, tempert dan weer het enthousiasme waarmee we ons voor Haïti inzetten. Maar het is een feit dat het aan de Haïtianen zelf is om werk te maken van de ontwikkeling van hun land. Wij kunnen daar een duw aan geven, met onze inzet, met onze steun en met onze solidariteit. Vlaanderen blijft een gebied dat solidariteit hoog in het vaandel draagt. Dat was te merken op de bijeenkomst van de 4e pijler, waarover we dank zij FINADO een kort verslagje brengen. Noteer ook de boodschap van 11.11.11 in dit verslagje.

Voor de vele Haïtianen die gelovig zijn en ook voor de lezers die met de gelovigen meeleven: met deze 40-dagentijd zijn we onderweg naar de viering van verrijzenis en hoop, naar een Zalig Pasen.
De redactie.

Actueel 10 maart 2017

Op 7 februari legde Jovenel Moïse de eed af als 58ste president van Haïti. De drijvende kracht achter de staatsgreep tegen Aristide in 2004, oud militair Guy Philippe, werd opgepakt en aan de Verenigde Staten uitgeleverd omwille van zijn betrokkenheid bij drugshandel. Er vonden lokale verkiezingen plaats. Haïti ratificeerde het klimaatakkoord van Parijs. De Minustah gaat zich geleidelijk aan terugtrekken uit Haïti. Op 3 maart overleed voormalig president René Préval.
Lees verder

Wie is President Jovenel Moïse?

Jovenel Moïse werd geboren in Trou du Nord (Departement van het Noord-Oosten) op 26 juni 1968 in een bescheiden gezin. Van zijn vader, Etienne Moïse, mecanicien en landbouwer, erfde hij de liefde voor de aarde. Zijn moeder, Lucia Bruno, naaister en handelaarster, bracht hem de burgerlijke en morele waarden en verantwoordelijkheidszin bij.
Lees verder

Opinies over de S.A. AGRITRANS – bananenplantage van Trou du Nord in het Noordoosten

Dirk Vermeyen werkt al drie jaar als coöperant van Broederlijk Delen in het Noordoosten van Haïti met verschillende partner- en boerenorganisaties. Hij ging op twee plaatsen met de mensen praten over het bananenproject opgestart in oktober 2014 door Jovenel Moïse, nu de nieuwe president van Haïti. Jovenel Moïse werkte als agronoom op verschillende plaatsen in Haïti in grote projecten, maar hij is toch het meest bekend door het bananenproject in Trou du Nord, een stadje in het Noorden van Haïti. Daar houdt hij ook zijn bijnaam van ‘Nèg Bannann’ (bijnaam die in de kiescampagne voor Jovenel Moïse werd gebruikt) aan over. Het is een controversieel project waarover nergens correcte informatie te vinden is. In dit artikel komen de boeren zelf aan het woord en geven we hun mening voor wat ze waard is. Het artikel is dan ook onder een soort verslagvorm geschreven.
Lees verder

Een missionaris blikt terug op zijn inzet en land van inzet

Jules Van Looveren werkte ruim 24 jaar in Haïti als pater van Scheut. Intussen is hij al langer terug in België, 28 jaar om precies te zijn. Zijn interesse in de tumultueuze ontwikkelingen in Haïti en vooral zijn groot hart voor de Haïtiaanse mensen doofde nooit. In dit interview proberen we zijn ervaringen, zijn denken over en zijn gevoel voor Haïti te delen met onze lezers.
Lees verder

Naar school gaan in het binnenland van Haïti

Een tijdje geleden vroegen we aan twee leerkrachten lager onderwijs in het binnenland van Haïti om ons over hun werk te vertellen. Allebei werkten ze met een aantal vragen die we hen bezorgden.
We geven hier hun bevindingen weer, zoals zij het zelf geformuleerd hebben.
Lees verder

Recente impulsen in de landbouwsector in Haïti

Het Collectif Haïti de France bestaat sinds 1992. Op dit ogenblik telt het 80 Franse verenigingen en 150 individuen onder zijn leden. Met de cycloon Matthew nog vers in het geheugen werd in november 2016 de nationale bijeenkomst van het Collectif Haiti de France gehouden in Guipry-Messac in Bretagne. Dankzij de deelname van verschillende Haïtianen, actief in het sociale, politieke en economische leven van hun land, klaarde de hemel even op. Hun bijdrage maakt duidelijk dat de hulp aan Haïti niet alleen moet evolueren van een assistentiële aanpak naar partnerschap, maar dat de Haïtianen de mogelijkheid moeten krijgen zelf te handelen en zelf hun organisatorische, technische of financiële middelen te evalueren.
In deze optiek volgt hieronder een overzicht van elementen die kunnen bijdragen tot de heropleving van de landbouw en de veeteelt, gebaseerd op de verwezenlijkingen van Michel Chancy, stichter van Veterimed, staatssecretaris van de dierlijke productie van 2008 tot 2016 en professor aan de Faculteit van Landbouwwetenschappen en Milieu aan de Quisqueya-Universiteit (uniQ) van Port-au-Prince.
Lees verder

Echo van de ‘4de pijler’ bijeenkomst 20 februari 2017

270 deelnemers van 4e pijler organisaties in Vlaanderen kwamen op 20 februari 2017 samen om nieuws en ervaringen te delen. En om kennis te maken met nieuwe initiatieven die leerrijk kunnen zijn voor de 4e pijlerorganisaties. Deze bijeenkomst had plaats in het Vlaams Parlement, wat voor velen ook de gelegenheid was om met dit politiek huis kennis te maken.
Lees verder

December 2016

We zijn eind 2016, en nog is het verkiezingsproces voor een nieuwe president en nog een deel van het parlement niet helemaal afgerond. Bij de recente verkiezingsronde in november werd ook gekozen voor 1/3e van de senaat, die om de twee jaar voor een derde moet vernieuwd worden.
Klachten over de uitslagen en bijkomende controles van de verkiezingsuitslagen slepen nu al meer dan een maand aan. Eind december zou de Voorlopige Kiescommissie uitspraak moeten doen. Het is afwachten of er een resultaat uit de bus komt en of er al of niet een tweede ronde in januari moet georganiseerd worden. Verschillende burgerorganisaties dringen aan dat de Kiescommissie tot besluiten zou komen en zorgt dat het land eindelijk weer een leiding en regering krijgt.
Een ander belangrijk feit dat alle berichten van de voorbije maanden overheerst is de doortocht van de superzware orkaan Matthew die heel het zuiden en ook het noordwesten van het land zwaar trof. Niet alleen de huizen, wegen en infrastructuur werden vernield, ook de oogsten werden vernield en de vele velden herschapen in modderpoelen die overstroomd werden met veel modder en vervuilde wateren. Een toename van cholera is dus niet verwonderlijk.
We hadden gehoopt in dit nummer een interessant interview mee te geven, met de boeren in het noordoosten die in de streek van de bananenplantage van de firma Agritrans leven. Het is door omstandigheden niet gelukt, maar stellig beloofd voor volgend nummer.
Wel geven we een neerslag van het bezoek en interview met Carole JACOB van de vrouwenorganisatie SOFA die ons een beeld brengt van wat vrouwen allemaal doen in het land. De vrouw is en blijft de ‘poteau mitan’, de steunpilaar in Haïti.

Tot slot geven we aan al onze lezers graag onze beste wensen mee voor een vredevolle en inspirerende Kersttijd, en voor het nieuwe jaar een gezond, boeiend en energiek 2017.

De redactieploeg Lambi.

Actueel 13 december 2016

Na de verwoestende doortocht van de orkaan Matthew op 4 en 5 oktober hapt Haïti nog steeds naar adem. Er is dringend hulp en vooral voedselhulp nodig. Door de catastrofe konden de verkiezingen, die gepland waren voor 9 oktober, niet doorgaan. Ze werden verplaatst naar 20 november. De spanningen rond de uitslagen duren voort. De Verenigde Naties zetten zich mee in tegen de uitbreiding van de cholera-epidemie.
Lees verder

Hoe gaat het met de Haïtiaanse bio-bananen?

Na de lancering van berichten in september 2015 dat Haîti opnieuw bananen zou exporteren, waren we nieuwsgierig om te weten hoe dit project, met Haïtiaanse overheidssubsidies en buitenlandse (bedrijven)steun, intussen verder evolueerde.
Lees verder

Ontmoeting met Carole Jacob, coördinatrice van de vrouwenorganisatie SOFA

Op uitnodiging van Entraide et Fraternité, de Franstalige tegenhanger van Broederlijk Delen, was Carole Jacob, de coördinatrice van SOFA, in oktober te gast in België. Ze nam op 15 oktober deel aan het ‘festival des Fraternités’ , ze bezocht het Waals parlement en er verscheen een interview met haar in de krant La Libre. Op 17 oktober gaf ze een uiteenzetting in de lokalen van Entraide et Fraternité. Lambi was er aanwezig.
Lees verder

Oktober 2016 (orkaan Matthew)

Weer noodhulp nodig om het zwaar getroffen zuiden van Haïti recht te helpen. Zal men lessen trekken uit de hulp na de aardbeving?

Op 3 en 4 oktober raasde orkaan Matthew over Haïti en werd vooral het hele zuidelijke gebied zeer zwaar getroffen. Het VHO en de redactieraad van Lambi betuigen diep medeleven met de slachtoffers en alle getroffen gemeenschappen.

Voor het volledige artikel van de redactie, met enkele foto’s en bijlagen (CoEH-verklaring en lijst met organisaties):
lees verder…

Greet Schaumans

September 2016

Als ik even terugblik naar de vorige nummers van onze nieuwsbrief stel ik vast dat de verkiezingen in Haïti al twee jaar een groot deel van de actualiteit domineren. Bij het proces in 2015 liep veel verkeerd. De Haïtianen werden hoe langer hoe misnoegder over de internationale inmengingen en lieten dit duidelijk blijken. De internationale gemeenschap gaf daarom toe het proces meer in handen van de Haïtianen te geven, na een overeenkomst rond het aftreden van president Martelly . Uiteraard loopt dit proces niet van een leien dakje en maakt het de internationale gemeenschap zenuwachtig, want er is dringend nood aan een legitiem bestuur van het land. Bij het bezoek van drie Haïtiaanse verantwoordelijken uit sociale organisaties aan de Europese instanties bracht de EU dit ook ter sprake. De EU was duidelijk niet akkoord met de beslissing om de verkiezingen van 2015 te annuleren en nu in 2016 te hernemen. Volgens hen waren er wel wat onregelmatigheden, maar was er zeker geen sprake van grootschalige fraude. Snel zorgen voor een verkozen – en dus ‘democratisch’ bestuur – is hun boodschap.
Het werk rond mensenrechten in Haïti zorgt er mee voor dat Haïtianen hun stem durven laten horen en ook hun eigen politiekers meer op hun verantwoordelijkheden wijzen. Dat lezen we ook in het interview met Jan Hanssens.
Dat de klimaatverandering zich ook in Haïti sterk laat voelen, blijkt duidelijk uit de grote moeite die de Haïtiaanse boeren hebben om hun productie op peil te houden. Voedselschaarste dreigt en er komt maar geen aandacht voor een aangepast beleid rond landbouw en voedselproductie. Ook dit punt haalde de Haïtiaanse delegatie aan bij het bezoek aan de Europese Unie.
Toch is er ook verandering in de Haïtiaanse samenleving. De bevolking wordt zich meer bewust van hun rechten en plichten, hebben meer inzichten in het functioneren van de samenleving. Het feit dat er in al de moeilijkheden rond het verkiezingsproces geen explosieve gewelduitbarstingen waren, en dat men oplossingen zoekt via overleg – dat weliswaar zeer traag evolueert – is volgens velen een stap in de goede richting.
We hopen, samen met de vele Haïtianen.

P.S. Er zijn in september heel wat culturele activiteiten rond Haïti in het Brusselse, ons meegedeeld door Echanges et Synergie, zie http://www.easyasbl.be/

Greet Schaumans, 8 september 2016

Aktueel 30 augustus 2016

Begin juni werd een nieuwe verkiezingskalender bekendgemaakt. Het politieke leven werd gedomineerd door de vraag of voorlopig president Privert aan mocht blijven nadat de termijn van zijn tijdelijk mandaat verstreken was. Opnieuw dreigen heel wat mensen met Haïtiaanse roots uit de Dominicaanse Republiek gezet te worden. In Haïti zelf worden veel mensen getroffen door de stijging van de prijzen en de toenemende onveiligheid…
Lees verder

Voedselproductie zwaar onder druk door droogte. Ja, maar…

Haïtiaanse boerenfamilies krijgen het steeds moeilijker om van hun werk te leven en het land te voeden, zelfs om zichzelf te voeden. De redenen zijn veelvuldig, de oorzaken verspreid. Maar als het Wereldvoedselprogramma onthult dat in Haïti 3,6 miljoen mensen honger lijden, is dat een pijnlijke score voor een vooral op landbouw gericht land. De twee voorbije jaren waren slechte boerenjaren vooral ingevolge de droogte veroorzaakt door El Niño. Door verzwakking van dit fenomeen is het eerste landbouwseizoen van 2016 veel beter verlopen. Is daarmee het tij nu gekeerd? We gaan dieper in op een aantal aspecten…
Lees verder

Interview met Jan Hanssens, meer dan 40 jaar in Haïti

Tijdens zijn drukke driejaarlijkse vakantie vond de Scheutist Jan Hanssens toch de tijd een interview toe te staan. Zijn activiteiten van de laatste 15 jaar spitsen zich voornamelijk toe op de bescherming van de mensenrechten…
Lees verder

Eerste indrukken over het bezoek van een Haïtiaanse delegatie aan Brussel en Parijs

Van maandag 27 juni tot woensdag 29 juni bezochten drie vertegenwoordigers van de Haïtiaanse civiele maatschappij Brussel op uitnodiging van de Coördinatie Europa-Haïti (COEH). Gedurende hun verblijf hadden ze ontmoetingen zowel met leden van het Europese Parlement als met Europese programmaverantwoordelijken en stafmedewerkers van Europese NGO’s. Van 30 juni tot 2 juli waren ze in Parijs waar ze ontmoetingen hadden met vertegenwoordigers van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, en met Franse NGO’s en stafleden op het vlak van ontwikkelingshulp. Het doel van hun bezoek was de presentatie van een analyse van de huidige politieke en socio-economische toestand vanuit het standpunt van de civiele maatschappij, in het licht van toekomstige onderhandelingen over het verderzetten van Europese hulp en ondersteuning aan Haïti. De bezoekers wilden ook aandacht vragen voor de penibele voedselsituatie in hun land, die tot een echte voedselcrisis zou kunnen uitgroeien als er geen actie ondernomen wordt…
Lees verder

Juni 2016

We zijn half 2016 en de afronding van de verkiezingen laat nog steeds op zich wachten. In de rubriek Actueel wordt uitvoerig ingegaan op de stappen die gezet werden om klaarheid te krijgen rond de fraude bij de twee verkiezingsrondes van 2015. Het onderzoeksrapport werd met slechts één dag vertraging gepubliceerd en geeft aan om de tweede ronde ofte eerste ronde voor de presidentsverkiezingen te hernemen. Er is intussen een planning uitgevaardigd voor verkiezingen op 9 oktober 2016 en 8 januari 2017. De Europese Unie, die niet akkoord gaat met de conclusies van het onderzoeksrapport, besloot niet verder deel te nemen aan de observatie van de verkiezingen en hun observatiemissie volledig terug te trekken. De andere internationale actoren, o.a. de Organisatie van Amerikaanse Staten, zijn wel bereid om het proces verder te steunen.
Hoewel in de pers veel aandacht gaat naar de hele sage van de verkiezingen, die natuurlijk een belangrijk aspect vormen in het verdere beleid van het land, is de gewone Haïtiaan vooral begaan met de dagelijkse situatie van zijn leven. Hoe de eindjes aan elkaar knopen om rond te komen. En daar helpen de vele transfers uit het buitenland wel een groot deel van de Haïtiaanse gezinnen. Grote zorg en bekommernis van vele gezinnen gaat ook naar hun kinderen en of ze al rondkomen om het schoolgeld te betalen. Toegang tot de school voor alle kinderen was een belofte van de vorige regering. Er waren grootse plannen voor hervorming van het onderwijssysteem, en er zijn stappen gezet, maar ver staat men nog niet.
Tot slot moeten we toch niet alles in een negatief daglicht stellen. Er ontstaan ook steeds meer hoopgevende initiatieven die de Haïtiaan toegang geven tot een betere economische situatie. In deze nieuwsbrief belichten we zo een initiatief, en we hopen in de toekomst nog meer van dit te leveren.

Veel leesgenot en geniet van een deugddoende vakantie met hopelijk een wat drogere zomer.

Greet Schaumans, 15 juni 2016

P.S. We willen graag de website wat moderniseren en verbeteren zodat we er wat actiever kunnen mee te werk gaan. Daarvoor zijn nogal wat middelen nodig, een pak meer dan wat we hebben…
Daarom hier een oproep tot een financiële bijdrage. Het rekeningnummer van het Vlaams Haïti Overleg is BE34 5230 8045 3390; BIC is TRIOBEBB (Triodosbank). Dank voor je steun!

Actueel 4 juni 2016

Haïti zit weeral eens in een politieke crisis. Na het aftreden van president Martelly werd Jocelerme Privert aangesteld als provisoire president. Hij kreeg een mandaat van 120 dagen om verkiezingen te organiseren. Er was sprake van 24 april als verkiezingsdatum, maar die dag passeerde zonder dat er verkiezingen plaatsvonden, tot grote ergernis van de internationale gemeenschap. Veel energie werd gestoken in het oprichten van een onafhankelijke commissie die de fraude tijdens de verschillende verkiezingen van 2015 diende te onderzoeken. Er werd een provisoire eerste minister aangesteld en een nieuwe Voorlopige Kiesraad samengesteld. Ondertussen werd Haïti in de afgelopen maanden geteisterd door noodweer en overstromingen. De voorafgaande droogtes hebben ertoe geleid dat een derde van de bevolking honger lijdt.
Lees verder

De transfers van de Haïtiaanse diaspora

Meer dan 247 miljoen mensen, of 3,4 % van de wereldbevolking, leven niet in het land waar zij geboren zijn. Velen zoeken hun geluk in het buitenland.
De meeste migranten behouden een band met hun land van herkomst. Velen zenden geld naar hun families. In 2015 werden de transfers wereldwijd geschat op 601 miljard USD. Hiervan ging ongeveer 441 miljard USD naar landen in het Zuiden. Deze hulp bedraagt driemaal zoveel als de officiële ontwikkelingshulp en meer dan 10 % van het BNP. Men verwacht dat de transfers in 2016 meer dan 500 miljard USD zullen bedragen. Indien men rekening houdt met transfers langs informele kanalen ligt het totale bedrag waarschijnlijk nog hoger.
Lees verder

Onderwijs in Haïti: hervormingen essentieel

In Haïti blijft het onderwijs rondtollen in een vicieuze cirkel van gebrek aan visie en materiële en menselijke middelen. Er zijn wel uitmuntende pedagogen, die zeer welwillend goed bedoelde plannen maken voor hun politieke overheden. Die plannen worden dan weer om allerlei redenen door deze politici niet doorgezet. Gezinnen leveren bijna bovenmenselijke inspanningen om hun kroost ontwikkelingskansen te bieden. Maar die inspanningen zijn helemaal niet in verhouding tot de resultaten.
Lees verder

Promotie van solidaire economie – hoop voor de landbouw in Haïti

Sociale en solidaire bedrijven komen stilaan op gang

Haïti is een land waar tot vandaag bijna 70% van de bevolking leeft van landbouw of aanverwante activiteiten. Het gaat vaak nog om een overlevingslandbouw, met te weinig technische kennis en middelen.
Toch is er evolutie in de productie en worden steeds meer producten door boerengroepen lokaal verwerkt. Zo komt stilaan een lokale economie op gang, een soort keten van productie – verwerking – vermarkting. Dit gebeurt in steeds meer sectoren : kippenteelt, productie van eieren voor de hoofdzakelijk lokale markt , maniokteelt en verwerking tot bloem en casavebrood, mangoteelt vooral voor export, honing, essentiële oliën, …
We vroegen aan Dirk Wils, oud-coöperant die nu voor AGRISOL werkt, om ons wat uitleg te geven over het tot stand komen en de werking van zo een sociaal bedrijfje. Zijn verhaal volgt hieronder.
Lees verder

Maart 2016

In de vorige nieuwsbrief van december 2015 was er nog hoop dat het verkiezingsproces, dat bijna een jaar duurde, eind 2015 zou afgerond worden, ook al zouden er veel vraagtekens blijven over de haalbaarheid van een nieuw bestuur. Nu, drie maanden later, is er nog steeds grote onzekerheid en rijst de vraag of men tegen eind april de verkiezingsronde zal kunnen afsluiten en er half mei een nieuwe gekozen president zal kunnen aantreden.
Ook de Economische vooruitzichten zijn zeer somber met een munt die constant in waarde daalt en een nieuwe voedselcrisis ingevolge de lange droogte en de ziekte van de gierst. Zoals steeds zijn vooral de gewone man/vrouw in de straat het grootste slachtoffer. Bovendien is de cholera nog steeds niet onder controle en dook recent ook het Zika-virus op.
Het is geen geheim dat de klimaatwijziging ook zijn invloed heeft in Haïti. Toch ontstaan er hier en daar initiatieven, zij het kleinschalig, om met de klimaatverandering om te gaan en in het verweer te gaan. Het zou mooi zijn mochten dergelijke initiatieven steun van de overheid krijgen en leiden tot een algemeen milieubeleid in het land. En dat milieubeleid moet ook rekening houden met de mogelijke gevolgen van eventuele mijnbouw, want het land staat onder zware druk van een aantal internationale mijnbouwbedrijven om hen exploitatievergunningen af te leveren. Daarom is het belangrijk dat er zo snel mogelijk een goed uitgewerkte wet op mijnbouw komt, en daarvoor is dan weer een goed werkende regering nodig… waarmee we dan weer bij ons vertrekpunt van deze nieuwsbrief zijn gekomen: verkiezingen voor een goed bestuur van het land. En rond de verkiezingen vroeg de Coördinatie Europa Haïti ook uitleg over het standpunt van de Europese Unie.
Fijne lectuur gewenst.

Greet Schaumans

Actueel februari-maart 2016

Het verkiezingsproces voor een nieuwe president werd stopgezet. President Martelly trad af. Een voorlopige president werd door het parlement aangeduid. Dat alles ging gepaard met tal van manifestaties en zorgde voor sociale onrust. De levensduurte nam toe. In sommige streken dreigt voor de derde keer op rij de landbouwoogst te mislukken. Alsof dat nog niet genoeg is deed naast de cholera ook het Zika-virus zijn intrede.
Lees verder

Vasten in het droge seizoen

Vasten is in het droge seizoen in Haïti geen vrijblijvende keuze. Hongerig en ongeduldig wachten de boeren op de eerste regens van maart, zodat zij kunnen beginnen met zaaien en planten. Het droge seizoen was einde 2015 begin 2016 bijzonder hard. Het fenomeen El Niño, een ongewone opwarming van het zeewater, die om de drie tot zeven jaar voorkomt, heeft in sommige landen waaronder Haïti extreme droogte en in andere overvloedige regenval veroorzaakt.
Lees verder

Klimaatwijziging: een groot gevaar voor Haïti

In december 2015 vond in Parijs de 21ste klimaatconferentie van de Verenigde Naties plaats. Er werden nieuwe akkoorden gesloten met als belangrijkste doel oplossingen te vinden om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden. Maar terwijl er nog maar eens onderhandeld werd over de toekomst van onze planeet, betalen sommige landen nu reeds de tol van de klimaatveranderingen, zoals Haïti, dat alleen al omwille van zijn geografische ligging kwetsbaar is. In afwachting van echte oplossingen van de kant van de regering en van publieke instanties, heeft de Haïtiaanse civiele maatschappij reeds geprobeerd om duurzame aanpassingen te ontwerpen.
Lees verder

Mijnbouw in Haïti: zegen of vloek?

De ongebreidelde consumptie van elektronicatoestelletjes, vooral in het Westen maar ook geleidelijk aan wereldwijd, net als de technologische ontwikkelingen in het algemeen, hebben de vraag naar grondstoffen en meer bepaald edele metalen flink de hoogte ingejaagd. Slapende reserves moeten in ontginning en het is koortsachtig zoeken naar nieuwe rendabele exploitaties overal in de wereld. Mijnbouw wordt gepercipieerd als een noodzakelijk kwaad. Dat heeft natuurlijk alles te maken met zijn kwalijke reputatie als bedreigend voor het milieu en voor de gezondheid van mijnwerkers en van ganse gemeenschappen. Té dikwijls is het een motor voor wilde corruptie, die ook het extreem geweld niet schuwt en onbestraft laat. Net voor ik dit artikel aanvat lees ik in de Wereld Morgen hoe milieuactiviste Berta Cáceres op 3 maart werd vermoord in Honduras. Helaas het gevaarlijkste land voor milieuactivisten met volgens de organisatie Global Witness 101 doden tussen 2010 en 2014.
Lees verder

De Europese Unie en Haïti

Op vraag van de Haïtiaanse overheid organiseerde de Europese Unie een (beperkte) missie van verkiezingsobservatoren om toe te zien op de verschillende rondes van de lokale, parlementaire en presidentsverkiezingen gepland in 2015. In totaal telde de missie een 70-tal observatoren met deelnemers uit 25 verschillende Europese landen. Europees parlementslid mw. Elena Valenciano was delegatiehoofd.
Lees verder

December 2015

2015 – zal bekend worden als hét jaar van een verkiezingsmarathon in Haïti

Reeds eind 2014 waren de komende verkiezingen hét thema van de dag in vele haïtiaanse kringen en daarbuiten. 2015 zou het jaar worden waarin uiteindelijk twee derden van de senaat zouden vernieuwd worden en, omdat men zo lang treuzelde, intussen ook een nieuwe reeks parlementsleden moesten verkozen worden. Op de lokale verkiezingen wachtte men al vier jaar. En eind 2015 vervalt ook de termijn van de president. Dus men zou alles combineren, in drie rondes. 2015 dus HET verkiezingsjaar voor Haïti. Intussen gingen twee rondes door, de parlementsverkiezingen en de lokale verkiezingen samen met de eerste ronde voor een nieuwe president. De laatste (tweede) ronde voor de presidentsverkiezing was voorzien voor 27 december, maar bij het ter perse gaan van deze nieuwsbrief vernemen we dat deze ronde is uitgesteld tot een nader te bepalen datum. Intussen moet een onafhankelijke verificatiecommissie uitzoeken wat allemaal is misgelopen bij de ronde van oktober.

Een heel jaar gefocust dus op verkiezingen, waarbij nauwelijks een derde of minder van de bevolking zich betrokken voelde. De grote massa is vooral bezig met zoeken naar mogelijkheden om de eindjes aan elkaar te knopen. Ook de vele uit de Dominicaanse Republiek verjaagde of teruggebrachte mensen van Haïtiaanse origine, wier papieren niet in orde geraken, zoeken hoe ze moeten overleven in dat Haïti dat ze niet of nauwelijks kennen… en intussen spelen de leiders van beide landen wat poker rond heel deze situatie. Misschien kalmeert het allemaal na de verkiezingen in de Dominicaanse Republiek in de loop van 2016?

Toch is er her en der ook een sprankeltje hoop. Bijvoorbeeld voor de boeren in het noordoosten die nu werk hebben in de grote bananenplantage en zelfs aandeelhouder zijn voor 20%. We hopen met hen dat ze na enige tijd toch zullen mogen delen in de winst.

In elk geval moeten we vaststellen dat een jaar weer is voorbijgevlogen. En in deze Kersttijd kijken we naar het licht en verwarmen we ons aan het vuur van de vele goede initiatieven die we rondom ons zien. We denken ook aan dat Kind dat in een stal ter wereld kwam en symbool staat voor de velen die het moeilijk hebben in onze wereld, die geen thuis of geen huis hebben. En die toch hoopvol blijven. Dat wensen we ook jullie allen toe, hoopvol blijven.

Vanwege de hele redactieploeg een zeer warm en boeiend en vreugdevol 2016

Actueel december 2015

De commotie over de uitslag van de parlementsverkiezingen van 9 augustus was nog niet gaan liggen of daar dienden zich al nieuwe verkiezingen aan. Op 25 oktober vond de eerste ronde van de presidentsverkiezingen plaats. Er was felle kritiek vóór, tijdens en na deze verkiezingen. Op 27 december heeft de tweede ronde van de presidentsverkiezingen plaats en weten we wie de opvolger wordt van Martelly.
Ondertussen krijgen uittredende ministers grote bonussen terwijl de regering allerhande taksen drastisch verhoogt. Verder zijn de omstandigheden waarin de gerepatrieerden uit de Dominicaanse Republiek moeten zien te overleven heel precair.
Lees verder…

Mensenrechtensector zeer bezorgd over kiesverloop van 25 oktober 2015

Verklaring van de Mensenrechtensector

Een team van V.S.-advocaten observeerde de verkiezingen van 25 oktober 2015 en zegt over steeds meer bewijzen te beschikken dat er een duidelijk patroon van systematische fraude is, verwarring van de kiezer, intimidatie, en in sommige streken rechteloosheid. De observatiemissie van de Europese Unie was nochtans tijdens een persconferentie op 25 oktober zelf lovend over de kiesverrichtingen. Zij sprak slechts van nogal wat te laat geopende stembureaus en een beperkt aantal kleinere incidenten. De Haïtiaanse mensenrechtenorganisaties denken daar wel anders over en dit leidde tot onderstaande verklaring op 26 november 2015.
Lees verder…

Vijf nieuwe gemeenten maken bijna evenveel doden in Arcahaie

Toeval of niet? Maar op 25 juli 2015 vaardigt president Martelly een decreet uit dat 5 nieuwe gemeenten erkent. Het zijn sections communales, gemeentelijke secties, die promoveren tot communes of gemeenten. Het is een zaak van territoriale afbakening, een grondgebiedprocedure, die niet zo vaak wordt aangewend. Net nu Martelly per decreet regeert en nog slechts 10 zittende senatoren van de wetgevende macht voor zich heeft. Net nu er verkiezingen aankomen en zijn mandaat in januari 2016 ten einde loopt. En toeval of niet, net hij, Martelly, werd na zijn aanstelling als president eigenaar van een stuk strand in Arcahaie. De vijf nieuwe gemeenten zijn: de 7de gemeentelijke sectie Marfranc (in de gemeente Jérémie / Zuidwest), de 1ste gemeentelijke sectie Liancourt (in de gemeente Verrettes / Artibonite), de 2de gemeentelijke sectie Lapointe (gemeente Port-de-Paix / Noordwest), Quartier Baptiste de 1ste gemeentelijke sectie Renthe-Mathé (in de gemeente Belladère / Plateau Central), en Arcadins (van Montrouis à Saint-Marc).
Lees verder…

NIEUWBIOBANANEN uit Haïti

Op 8 september 2015 vertrok een Duitse cargoboot met de eerste bio-bananen uit de haven van Cap Haïtien richting Hamburg, Duitsland. De uitbouw van de bananenindustrie voor export was een plan waar al jaren over nagedacht werd. Het kreeg uiteindelijk vorm in september 2013 en ongeveer een jaar later werd in Trou du Nord, in het Noordoosten, gestart met de aanleg van de eerste 400 ha van een bananenplantage die in totaal tot 1.000ha zou moeten uitgroeien. In september 2015 werden de eerste bananen geoogst.
Lees verder…

September 2015

Bij het schrijven van deze nieuwsbrief voelen we al de frisheid van de herfst in België. In Haïti blijft het echter heet, symbolisch dan toch, ook al doet het regen- en orkanenseizoen daar zijn intrede.
De rubriek actueel geeft duidelijk aan wat de Haïtianen de voorbije maanden heeft beziggehouden:
De verkiezingen in de eerste plaats, en we hebben daarom ook even teruggeblikt naar de verkiezingen van 2010 en hoe Martelly uiteindelijk aan de macht kwam. De verantwoordelijke van de OEA vond het proces zo grof dat hij er niet kon over zwijgen en zijn ervaringen te boek stelde.
Voor de sociale bewegingen was er ook aandacht voor het terugdenken aan de bezetting door Amerika 100 jaar geleden en de vraag wat er in de voorbije 100 jaar eigenlijk echt veranderd is in de relatie tussen beide landen. Een ander belangrijk actueel thema dat niet zozeer de Haïtianen bezighoudt, maar voor de vele duizenden Haïtianen in de Dominicaanse Republiek is hoe ze hun aanwezigheid daar kunnen in orde brengen, of waar ze naartoe moeten als ze uitgewezen worden. Het risico op een nieuw humanitair drama is groot. En zeggen dat dit een zaak is die met wat goede wil en overleg wel diplomatiek en politiek zou kunnen opgelost worden. Het gaat hier niet om een natuurramp waar menselijke interventie geen vat op heeft.
Veel leesgenot.
Greet Schaumans
8 oktober 2015

Actueel september 2015

Tijdens de parlementsverkiezingen van 9 augustus waren er heel wat onregelmatigheden. De Dominicaanse Republiek zette heel wat mensen de grens over. De epidemie van cholera is nog niet onder controle. Door droogte mislukte een groot deel van de oogst wat meteen de prijzen van de basisproducten deed stijgen.
Lees verder…

De mislukking van de internationale hulp aan Haïti

Dilemma’s en vergissingen
Ricardo Seitenfus was tussen 2004 en 2011 namens Brazilië en de Organisatie van Amerikaanse Staten nauw betrokken bij adviezen en besluitvorming van de zogenaamde ‘vrienden van Haïti’ en de Core Group bestaande uit vertegenwoordigers van landen en internationale organisaties. Bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op 28 november 2010 stelde hij verbijsterd vast hoe de internationale gemeenschap te werk ging om Jude Célèstin, de kandidaat van Unité, partij van zittend president Préval, de weg naar de tweede ronde te versperren ten voordele van Michel Martely. Edmond Mulet, toenmalig hoofd van de MINUSTAH nam daarin het voortouw en toonde zich gretig in de noodzakelijke manipulaties. Seitenfus distantieerde zich van deze verdraaide verkiezingsuitslag, die een president aan de macht bracht, die het volk niet echt wilde, maar die werd aangeduid door de internationale gemeenschap. Hij besloot de toedracht van deze internationaal georganiseerde verkiezingsfraude openbaar te maken. Na een ophefmakend interview in 2013 schreef hij nu dit boek, wat hem de gelegenheid geeft, zijn wedervaren te kaderen in een breder en historisch perspectief. We brengen je enkele stukken uit zijn inleidende bedenkingen.
Lees verder…

100 jaar na het Amerikaans–Haïtiaanse verdrag van 1915

Op 28 juli 1915 om 11 u. ’s morgens verlieten 300 Amerikaanse mariniers de kruiser Washington, die voor anker lag in de baai van Port-au-Prince. Onder het mom de levens van de Amerikanen en buitenlanders te beschermen, namen zij de controle over van de hoofdstad, wat het begin inluidde van een 19 jaar lange bezetting. De avond voordien waren de Haïtiaanse president Vilbrun Guillaume-Sam en de generaal Charles Oscar Etienne door een woedende menigte uit hun respectievelijke schuilplaatsen, de Franse en de Dominicaanse Ambassade, gehaald en aan stukken gehakt uit wraak om de moord op een honderdtal politieke gevangenen. De Amerikaanse president Woodrow Wilson maakte handig gebruik van de verdeeldheid onder de Haïtianen om zijn wil op te leggen. Voor de Amerikanen kwam het er op aan een wettelijk kader te scheppen voor de bezetting.
Lees verder…

Haïti – Dominicaanse Republiek

Een moeilijk nabuurschap
Recent had ik de kans de film CRISTO REY te zien, in het kader van de week van Peliculatina, in Brussel. De film brengt het verhaal van de verhouding tussen Dominicanen en Haïtianen in de Dominicaanse Republiek en de manier waarop naar de Haïtianen gekeken wordt. In de film wordt duidelijk hoe groot de vooroordelen zijn en hoe kinderen vanaf hun jongste dagen ‘gewaarschuwd’ worden voor die ‘gevaarlijke en slechte’ Haïtianen. Een aanrader voor wie wat inzicht wil krijgen in het probleem.
Lees verder…

Juni 2015

Terwijl voor velen alle aandacht gaat naar al wat te maken heeft met de verkiezingen in Haïti, heeft de redactie ook oog voor enkele aspecten die de Haïtiaanse bevolking rechtstreeks of onrechtstreeks bezig houden. Over de kwestie van de Dominicanen van Haïtiaanse afkomst schijnt de Haïtiaanse overheid niet echt wakker te liggen hoewel het middenveld regelmatig signalen geeft en zeer ongerust is over wat er zou kunnen gebeuren einde juni. De 100ste verjaardag van de Amerikaanse bezetting is een ander punt waar een reeks organisaties voorbereidingen rond treffen om er een grote dag van te maken op 28 juli.
Tegelijk gaat het gewone leven zijn weg, met de continue strijd tegen armoede. Een cooperant maakte een vergelijking tussen Haïti en België… en CIDSE, de koepel van de katholieke vastenacties en ontwikkelingsorganisaties, stuurde een solidaire brief naar de bisschoppenconferentie in verband met de vele overvallen op religieuze huizen in Haïti.
Dus weer een boeiend nummer voor de lezer, om geïnformeerd te blijven over het reilen en zeilen in Haïti. Veel leesgenot.
Greet Schaumans
13 juni 2015

Actueel juni 2015

De verkiezingen staan voor de deur. Dat gaat gepaard met sociale onrust en soms ook geweld. Verschillende religieuzen van de katholieke kerk werden het afgelopen jaar het slachtoffer van aanvallen, gericht tegen hen en hun instellingen. De Dominicaanse Republiek dreigt afstammelingen van Haïtiaanse ouders naar Haïti te verbannen. Daarnaast blijft de cholera epidemie slachtoffers maken.
Lees verder…

100 jaar na de eerste Amerikaanse mariniers

Op 28 juli 1915 zetten Amerikaanse mariniers voet op Haïtiaanse bodem. Dit luidde het begin in van een 19 jaar lange bezetting en de bevestiging van de Amerikaanse dominantie op alle vlakken. Tot op heden zijn de Verenigde Staten Haïti’s belangrijkste handelspartner, geldschieter, emigratieland, kortom Haiti’ s droom en nachtmerrie. De “American Dream” is voor de meeste Amerikanen zelf al een zinsbegoocheling geworden. Voor de Haitianen blijkt de voortdurende inmenging van de V.S in de Haitïaanse politiek veelal een rem op Haïti’s ontwikkeling.
Lees verder…

Verklaring van de Coördinatie Europa-Haïti

‘Verslechterende toestand in Haïti vraagt een duidelijke stellingname van de EU’ Brussel, 19 maart 2015

De Coördinatie Europa-Haïti (CoE-H) bestaat uit een netwerk van dertien Europese internationale ontwikkelings- en solidariteitsorganisaties en platformen. Sinds 2004, speelde het een instrumentale rol in het ijveren om Haïti op de Europese agenda te plaatsen. Handelend als een bemiddelaar tussen de middenveldorganisaties (CSO’s) in Haïti, de achterban in Europa en de vertegenwoordigers van instellingen en regeringen in Europa, is het een dynamisch netwerk en werkt samen met een brede waaier van Haïtiaanse middenveldorganisaties en leiders. Door deze positie, bevordert het de dialoog en deelt het de ervaringen via direct contact met de Europese Unie (EU) instellingen.
Lees verder…

Armoedebestrijding als een rijk proces

Nogal wat mensen breken hun hoofd over ontwikkelingssamenwerking, ook zij die er in het veld aan werken. Zo deden voortdurend nieuwe begrippen en strategieën hun intrede: cultuureigen, ecologisch, genderrechtvaardig, doelgericht, resultaatgericht, rechtenbenadering, …. Ontwikkelingssamenwerking lijkt wel een ontdekkingsreis in een complex samenspel van context, verlangen en droom. En dat is het ook wel door haar gedreven ambitie om voor veel mensen het leven in deze wereld beter te maken. Dirk Vermeyen, momenteel werkzaam als coöperant van Broederlijk Delen in het Noordoosten van Haïti, neemt ons mee doorheen enkele recente begrippen in het jargon van de sector, op zoek naar duurzame resultaten.
Lees verder…

CIDSE reageert solidair na aanvallen op religieuzen

In de eerste maanden van 2015 werden diverse religieuze huizen in Haïti overvallen door bendes die het op bezittingen gemunt hadden en ook de religieuzen fysisch aanvielen. Het leek wel een georchestreerde actie. Cidse, de koepel van de katholieke ontwikkelingsorganisaties, drukte zijn solidariteit uit met de Conferentie van Religieuzen in Haïti. Zie de vertaalde brief hieronder.
Lees verder…

April 2015

Editoriaal

De herdenkingen vijf jaar na de aardbeving kregen internationaal wel aandacht, bij de Haïtianen zelf was er weinig stemming om stil te staan bij de al of niet bereikte resultaten van heropbouw. Veel meer aandacht en vooral bezorgdheid ging de voorbije maanden naar de ontevredenheid over de regering die uiteindelijk eind december aftrad en niet kon zorgen voor de nodige beslissingen om de verkiezingen te garanderen vooraleer het mandaat van het parlement verviel op 12 januari 2015. De grote zorg nu is dus de organisatie van verkiezingen, met een nieuwe eerste minister die er toch in lukte om een voorlopige kiescommissie samen te stellen. Grote vraag is en blijft hoe onafhankelijk de verkiezingen zullen zijn en in welke mate de ‘internationale gemeenschap’ zijn zeg zal hebben in de uitslagen. Intussen is er toename van onrust en geweld (zoals meestal bij aankomende verkiezingen in Haïti). Sociale organisaties laten hun stem horen in dit verband, ook om de vele recente aanvallen op religieuze congregaties aan te klagen. Ook de situatie van de Haïtianen in de Dominicaanse Republiek blijft een heikele kwestie, waar de Haïtiaanse overheid relatief laks blijft in haar reactie.
Toch zijn er ook positieve en interessante initiatieven te melden van de lokale organisaties. We hebben ditmaal het project van het Parc Martissant in de kijker gezet: een initiatief met zowel sociale als culturele en milieuvriendelijke inslag.
En de tentoonstelling van 200 jaar Haïtiaanse kunst in Parijs was een must voor geïnteresseerden. Het groot aantal bezoekers en zeer positieve reacties maakten dat de tentoonstelling nu in Haïti zelf staat opgesteld, dank zij een initiatief in samenwerking met FOKAL.
En, de rara in Haïti kan in deze vastentijd natuurlijk niet ontbreken. De groep Nouvelle Flibuste, die optrad tijdens onze Haïtidag in Mechelen in November, nam deel aan het begin van de carnavaldagen in Jacmel en kon op heet wat applaus rekenen.
Fijne lectuur gewenst. En een Zalig Pasen aan alle lezers.
Greet Schaumans
4 april 2015

Actueel maart 2015

Midden een klimaat van onzekerheid en politieke instabiliteit werd Evans Paul eerste minister na het aftreden van Laurent Lamothe. Wanneer zullen er verkiezingen gehouden worden? Ze hadden in 2011 moeten plaatsvinden, maar werden na de rampzalige aardbeving van 12 januari 2010 – inmiddels vijf jaar geleden – uitgesteld. In 2015 wordt ook herdacht dat 100 jaar geleden de Amerikaanse bezetting van Haïti begon, en duurde van 1915 tot 1934.
Lees meer…

Pleidooi voor onafhankelijke verkiezingen

Op 28 januari 2015 stuurden de ondertekenaars Ingenieur Philomé Lucien, agronoom Jean-Paul Duperval, meester Rateau Jean Ulrick, leden en pater Jan Hanssens coördinator van CRAN, Cel van Nationale Reflectie en Actie, onderstaande kritische persnota de wereld in. Deze nota drukt de onvrede uit met het steeds weer uitstellen van grondwettelijk geregelde verkiezingen. Deze gang van zaken bereidt de weg naar een mogelijks hernieuwde dictatuur waardoor grote onzekerheid en ontevredenheid onder de mensen ontstaat. Sinds oktober van vorig jaar zijn de protesten dan ook niet uit de lucht en nog minder uit de straat. We vertaalden de persnota voor u. Lees meer…

De Academie van het Haïtiaans Creools: een verdere stap in de ontplooiing van de moedertaal

“Creool” was de naam gegeven aan de uit Afrika afkomstige en in de kolonies geboren slaven. “Creools” werd de naam van de taal die ontstond uit de vermenging van de taal van de kolonisator met andere vreemde (Afrikaanse en Europese) of inheemse (Indiaanse) talen. Het is duidelijk dat het Haïtiaans Creools, waarvan het lexicon overwegend stamt uit het Frans, niet als een dialect, maar als een volwaardige taal moet worden erkend. Het Creools is op dit ogenblik de moedertaal van ongeveer 13 miljoen mensen, van wie de meeste in Haïti wonen. Dit Creools wordt, weliswaar met enkele kleine varianten, ook gesproken in de Franse Overzeese Departementen Guadeloupe, Martinique en Frans Guyana, en is door de aanwezigheid van Haïtiaanse migranten de tweede taal in de Dominicaanse Republiek, de Bahama’s en Cuba. Lees meer…

Parc Martissant in Port au Prince, een voorbeeld van sociale ontwikkeling in de stad

Een park wordt bron van herdenking, van aandacht voor milieu en van ontwikkeling voor de lokale gemeenschap.

Martissant, in het zuiden van de hoofdstad Port-au-Prince, is al sinds halfweg de jaren 2000 een probleemwijk, een overbevolkte volkswijk met veel sociale problemen en geweld, waar ook sommige bendes hun basis hebben. Midden in die zone lag een wijds park te verkommeren, een van de weinige groene zones langs de zuidelijke toegang tot de hoofdstad.
De haïtiaanse organisatie FOKAL maakt er een boeiend natuur- en cultuurpark van, in samenwerking met sociale werkers en met de lokale gemeenschap. Lees meer…

Haïtiaanse kunst in het Grand Palais in Parijs

“Haiti. Deux Siècles de Création Artistique”

Fascinerend en zeer verscheiden: dat is onze spontane indruk over deze prachtige overzichts-tentoonstelling van twee eeuwen hedendaagse kunst uit Haïti. Er waren 170 werken van 60 verschillende haïtiaanse kunstenaars. Hoewel alle werken in één zaal dicht bij elkaar waren opgesteld, hebben we alle drie echt kunnen genieten van deze unieke verzameling. Lees meer…